\nImi\u0119 i Nazwisko w\u0142a\u015bciciela psa:<\/strong> Bo\u017cena Borkowska (\u017cona) 31 lat
\nPozostali cz\u0142onkowie rodziny:<\/strong> Adam Borkowski (m\u0105\u017c) 33 lata, Maciej Borkowski (syn) 2 lata
\nPies\/Suka:<\/strong> Suka
\nImi\u0119:<\/strong> Osa
\nRasa: <\/strong>W typie Terier
\nWiek kastracji\/sterylizacji:<\/strong> 3 lata
\nWiek:<\/strong> 5 lat<\/p>\n
Problemowe zachowanie: Pies ugryz\u0142 syna w\u0142a\u015bcicieli (incydent powt\u00f3rzy\u0142 si\u0119 2 razy)<\/strong> Osa to suka przygarni\u0119ta ze schroniska. W\u0142a\u015bciciele nie znali jej pochodzenia, r\u00f3wnie\u017c w schronisku z kt\u00f3rego j\u0105 adoptowali nie otrzymali takich informacji. Suczka zosta\u0142a przygarni\u0119ta ze schroniska w wieku ok. 18 tygodni. W\u0142a\u015bciciele stwierdzili, \u017ce od pocz\u0105tku jej zachowanie wskazywa\u0142o na to, i\u017c by\u0142a ona bita. Mia\u0142a trudno\u015bci z przyzwyczajeniem si\u0119 do nowego Pana, chowa\u0142a si\u0119 przed nim, cz\u0119sto kuli\u0142a si\u0119 ze strachu gdy ten podni\u00f3s\u0142 r\u0119k\u0119, krzykn\u0105\u0142, b\u0105d\u017a cyt.: \u201epr\u00f3bowa\u0142 zdyscyplinowa\u0107\u201d. Jednak\u017ce jak twierdz\u0105 w\u0142a\u015bciciele przyzwyczai\u0142a si\u0119 do niego i cyt.: \u201dczu\u0142a przed nim respekt\u201d. Metody dyscyplinowania, kt\u00f3re stosowali w\u0142a\u015bciciele to dawanie klaps\u00f3w gazet\u0105 (jak zas\u0142yszeli, kiedy karci si\u0119 psa gazet\u0105 pies nie widzi bezpo\u015bredniego zwi\u0105zku kary z w\u0142a\u015bcicielem, tylko przedmiotem, kt\u00f3rym dokonywana jest kara \u2013 w tym wypadku gazet\u0105).<\/p>\n W przesz\u0142o\u015bci \u2013 kiedy adoptowali Os\u0119, w\u0142a\u015bciciele pracowali poza domem \u015brednio po 8-9 godzin dziennie, suka wtedy przebywa\u0142a w domu sama. Jednak\u017ce przed ka\u017cdym wyj\u015bciem do pracy jak i po przyj\u015bciu, Osa wychodzi\u0142a na spacer, z kt\u00f3rych ka\u017cdy trwa\u0142 po godzin\u0119. Psu wtedy rzucano pi\u0142eczk\u0119 i zabawki, kt\u00f3re ch\u0119tnie aportowa\u0142a. Weekendy i wszystkie dni wolne sp\u0119dzali dosy\u0107 aktywnie. By\u0142y to wyjazdy w g\u00f3ry, nad jeziora, pod namioty. Wtedy to, o ile nie by\u0142y to wyjazdy zagraniczne zabierali Os\u0119 ze sob\u0105.<\/p>\n Osa nigdy nie by\u0142a na szkoleniu. Metody dyscyplinowania stosowane przez w\u0142a\u015bcicieli by\u0142y jak om\u00f3wione powy\u017cej \u2013 klapsy przy u\u017cyciu gazety, przy czym po zaprezentowaniu problemowego zachowania (ugryzienia dziecka Osa dosta\u0142a klapsy go\u0142\u0105 r\u0119k\u0105). Ok. 10 miesi\u0119cy przed pojawieniem si\u0119 g\u0142\u00f3wnego problemu, nast\u0105pi\u0142a zmiana w \u017cyciu w\u0142a\u015bcicieli, urodzi\u0142o si\u0119 dziecko. W trakcie ci\u0105\u017cy Pani Bo\u017cena przebywa\u0142a na zasi\u0142ku chorobowym. Po\u015bwi\u0119ca\u0142a ona wtedy psu wi\u0119cej czasu, gdy\u017c wiedzia\u0142a, \u017ce po narodzinach dziecka b\u0119dzie go mia\u0142a du\u017co mniej, st\u0105d chcia\u0142a jej to \u201ewynagrodzi\u0107\u201d. Kiedy urodzi\u0142 si\u0119 syn, Osa coraz mniej czasu sp\u0119dza\u0142a z w\u0142a\u015bcicielami. Dwa godzinne spacery zmieni\u0142y si\u0119 w spacery na tak zwane \u201eszybkie siku\u201d, kt\u00f3re z regu\u0142y nie trwa\u0142y d\u0142u\u017cej ni\u017c 10-15 minut. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w, pr\u00f3by zainteresowania psa dzieckiem ko\u0144czy\u0142y si\u0119 oddaleniem psa na kocyk. W\u0142a\u015bcicielka przyzna\u0142a, \u017ce od narodzin syna Osa, dosy\u0107 du\u017co czasu sp\u0119dza\u0142a na kocyku (szczeg\u00f3lnie w obecno\u015bci Pana kt\u00f3ry nie tolerowa\u0142 pr\u00f3b obw\u0105chiwania dziecka, kiedy jednak nie by\u0142o m\u0119\u017ca w domu Osa mog\u0142a pozwoli\u0107 sobie na wi\u0119cej).<\/p>\n Po ok. 10 miesi\u0105cach od urodzenia Ma\u0107ka mia\u0142 miejsce pierwszy incydent, kiedy to syn poraczkowa\u0142 na kocyk Osy ta z kolei go ugryz\u0142a (podobno bez ostrze\u017cenia). W\u0142a\u015bciciele skarcili psa (kara cielesna). Par\u0119 miesi\u0119cy po pierwszym, mia\u0142 miejsce kolejny incydent. Maciu\u015b zosta\u0142 ugryziony na kocyku u Osy. Osa ponownie zosta\u0142a skarcona. W\u0142a\u015bciciele stwierdzili, \u017ce nie mog\u0105 nara\u017ca\u0107 \u017cycia w\u0142asnego dziecka i postanowili poszuka\u0107 pomocy u psiego psychologa daj\u0105c psu ostatni\u0105 szans\u0119.<\/p>\n Poza tymi dwoma incydentami na kocyku, jak stwierdzili w\u0142a\u015bciciele Osa uwielbia Ma\u0107ka i cz\u0119sto si\u0119 razem bawi\u0105. Ponad to syn cz\u0119sto w\u0119drowa\u0142 na kocyk do Osy przed i pomi\u0119dzy tymi dwoma incydentami. W\u0119dr\u00f3wki te nigdy nie ko\u0144czy\u0142y si\u0119 ugryzieniem dziecka. Relacje z innymi psami s\u0105 w porz\u0105dku, Osa bardzo si\u0119 cieszy na wszelkie kontakty z psami, jest bardzo przyja\u017anie do nich nastawiona. Obserwacje w trakcie wizyty:<\/strong> Poprosi\u0142am rodzic\u00f3w aby uniemo\u017cliwili ch\u0142opcu kontakt z psem. W\u0142a\u015bciciel wys\u0142a\u0142 psa na kocyk. Kiedy pr\u00f3bowa\u0142am przej\u015b\u0107 z pokoju do \u0142azienki, nie zwracaj\u0105c uwagi na psa Osa wyra\u017anie znieruchomia\u0142a, a nast\u0119pnie pokaza\u0142a z\u0119by. Ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa wycofa\u0142am si\u0119 i poprosi\u0142am o za\u0142o\u017cenie psu kaga\u0144ca pomimo, i\u017c w\u0142a\u015bciciele poinformowali mnie, \u017ce Osa nic mi nie zrobi pod warunkiem, \u017ce nie nadepn\u0119 na jej kocyk. Kiedy pr\u00f3bowa\u0142am podej\u015b\u0107 do kocyka Osa powt\u00f3rzy\u0142a ca\u0142\u0105 sekwencj\u0119 \u2013 znieruchomia\u0142a, pokaza\u0142a z\u0119by i warkn\u0119\u0142a.<\/p>\n Podczas wizyty rzuci\u0142a mi si\u0119 w oczy niezgodno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy w\u0142a\u015bcicielami co do sposobu traktowania psa. W\u0142a\u015bcicielka jest nieco bardziej \u201ewyluzowana\u201d je\u017celi chodzi o kontakty psa z dzieckiem czy kwestie przebywania psa w innych pomieszczeniach za wyj\u0105tkiem przedpokoju, w\u0142a\u015bciciel natomiast woli je\u017celi pies pozostaje na swoim kocyku i wida\u0107 wyra\u017ane poirytowanie kiedy ten opuszcza go bez zezwolenia. Cel sprecyzowany przez w\u0142a\u015bcicieli: Nie dopu\u015bci\u0107 wi\u0119cej do incydent\u00f3w ugryzie\u0144 dziecka jako cel g\u0142\u00f3wny. Za\u0142agodzi\u0107 l\u0119ki Osy przed burz\u0105. W ka\u017cdym przypadku to w\u0142a\u015bnie codzienny nastr\u00f3j psa wymaga przede wszystkim uwagi, nad emocjami mo\u017cna popracowa\u0107 dopiero wtedy kiedy doprowadzimy do ustabilizowania si\u0119 nastroju OSY przynajmniej na poziomie umo\u017cliwiaj\u0105cym komunikacje z ni\u0105.<\/p>\n Poziom nastroju podlega procesowi homeostatycznej regulacji. Emocjonalny m\u00f3zg stara si\u0119 utrzyma\u0107 tak zwany stan zadowolenia , d\u0105\u017c\u0105c do wyr\u00f3wnania ka\u017cdego odchylenia od \u201enormalnego\u201d poziomu. Jak zauwa\u017cy\u0142am Osa dosy\u0107 intensywnie piel\u0119gnuje swoje cia\u0142o \u2013 szczeg\u00f3lnie b\u0119d\u0105c na kocyku. Mo\u017ce by\u0107 to reakcja psa b\u0119d\u0105cego pod wp\u0142ywem stresu b\u0105d\u017a braku mo\u017cliwo\u015bci realizacji zachowa\u0144 podtrzymuj\u0105cych normalne emocjonalne samopoczucie. W sytuacji niemo\u017cno\u015bci realizacji tych w\u0142a\u015bciwych dla gatunku zachowa\u0144 mog\u0142o doj\u015b\u0107 do ukszta\u0142towania zachowa\u0144 podtrzymuj\u0105cych nastr\u00f3j. Przywr\u00f3cenie dobrego emocjonalnego samopoczucia poprzez danie mo\u017cliwo\u015bci psu wykonywania innych samo nagradzaj\u0105cych zachowa\u0144 powoduje, \u017ce pies jest lepiej przygotowany na poradzenie sobie z nieprzyjemnymi emocjami. W\u0142a\u015bciciele, od czasu urodzenia dziecka nie po\u015bwi\u0119caj\u0105 psu nale\u017cytej uwagi, spacery oraz kontakty socjalne zosta\u0142y ograniczone a poniewa\u017c jej istotne, emocjonalne potrzeby przesta\u0142y by\u0107 zaspokajane, jej zachowanie s\u0142u\u017cy wyr\u00f3wnaniu stanu emocjonalnego.<\/p>\n Sformu\u0142owanie opinii o tym, co prze\u017cywa zwierz\u0119 w czasie problemowego zachowania jest niezwykle istotne \u2013 czy boi si\u0119, prze\u017cywa frustracj\u0119, z\u0142o\u015b\u0107, jest smutny, czy mo\u017ce rado\u015bnie podniecony. Osa nauczy\u0142a si\u0119, \u017ce ugryzienie dziecka powoduje natychmiastowe zabranie go przez w\u0142a\u015bcicieli z kocyka w zwi\u0105zku z czym oddalaj\u0105 oni od psa niebezpiecze\u0144stwo. A wi\u0119c w kategoriach emocji strach Osy zamienia si\u0119 w uczucie ulgi, kiedy zwi\u0119ksza si\u0119 dystans pomi\u0119dzy ni\u0105 a dzieckiem. Kiedy Osa ujrzy ch\u0142opczyka, pierwsz\u0105 reakcj\u0105 jak\u0105 prezentuje jest zaniepokojenie. Kiedy ch\u0142opiec zbli\u017ca si\u0119 do kocyka i wyci\u0105ga r\u0119ce w kierunku g\u0142owy Osa odczuwa l\u0119k (zaczyna k\u0142apa\u0107 z\u0119bami i warcze\u0107), kiedy dziecko nie odczytuje jej sygna\u0142\u00f3w Osa gryzie a l\u0119k zast\u0119powany jest poprzez uczucie ulgi, kiedy w\u0142a\u015bciciele zabieraj\u0105 dziecko z kocyka. Nie ma znaczenia, \u017ce chwil\u0119 potem nast\u0119puje kara, gdy\u017c jest ona wykonana za p\u00f3\u017ano aby Osa mog\u0142a skojarzy\u0107 j\u0105 ze swoim zachowaniem. Najpierw w\u0142a\u015bciciele zabieraj\u0105 dziecko z kocyka, sprawdzaj\u0105 czy wszystko jest w porz\u0105dku. Kara natomiast pojawia si\u0119 par\u0119 minut p\u00f3\u017aniej. Wiele problem\u00f3w z zachowaniem zwierz\u0105t bierze si\u0119 z braku mo\u017cliwo\u015bci prezentowania silnych, wrodzonych wzorc\u00f3w zachowania. Zwierz\u0119ta te wybieraj\u0105 w zamian inne, nieodpowiednie dla nas zachowania. Te z kolei staja si\u0119 uzale\u017cniaj\u0105cymi sterowanymi dopamin\u0105 zachowaniami polegaj\u0105cymi na poszukiwaniu przyjemno\u015bci. Kontakty socjalne -suka z regu\u0142y jest wyganiana z pokoju, w kt\u00f3rym jest dziecko, gdy\u017c w\u0142a\u015bciciel nie \u017cyczy sobie kontakt\u00f3w psa z dzieckiem. W\u0142a\u015bcicielka, g\u0142\u00f3wnie pod nieobecno\u015b\u0107 m\u0119\u017ca zezwala psu i dziecku na wsp\u00f3ln\u0105 zabaw\u0119. Osa nie jest cz\u0119sto g\u0142askana i przytulana, gdy\u017c zdaniem w\u0142a\u015bciciela nie\u0142adnie pachnie. Osa to pies bardzo towarzyski, w przesz\u0142o\u015bci bardzo du\u017co czasu sp\u0119dza\u0142a ze swoim Pa\u0144stwem towarzysz\u0105c im we wszelkiego rodzaju wycieczkach. Kiedy wesz\u0142am do domu pies przywita\u0142 mnie merdaniem ogona. Jednak\u017ce dosy\u0107 szybko zosta\u0142 wygoniony z pokoju. Potrzeby socjalne psa s\u0105 zaspakajanie na bardzo niskim poziomie. Jedzenie \u2013 pomimo, \u017ce Osa dostaje je\u015b\u0107 raz dziennie, jest to dosy\u0107 du\u017ca porcja jedzenia na raz. Znacznie lepiej b\u0119dzie t\u0119 sama porcie rozdzieli\u0107 na 3-4 ma\u0142e posi\u0142ki tym samym minimalizuj\u0105c wahania cukru we krwi. \u201eOpracowano model agresji, w kt\u00f3rym zawarta jest pr\u00f3ba uporz\u0105dkowania wywo\u0142uj\u0105cych j\u0105 bod\u017ac\u00f3w. Mo\u017cna go zastosowa\u0107 do bardzo licznych przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych do pogryzienia dochodzi w skutek zadzia\u0142ania wielu bod\u017ac\u00f3w. Jest to tak zwany model progowy. Ka\u017cdy pies ugryzie, kiedy zostanie przekroczony pewien pr\u00f3g, za kt\u00f3rym ko\u0144czy si\u0119 jego tolerancja.\u201d<\/p>\n Zebrane informacje oraz opis zdarzenia, w kt\u00f3rym dosz\u0142o do ataku wyra\u017anie pokaza\u0142y, \u017ce na zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0119 mia\u0142o wp\u0142yw szereg czynnik\u00f3w, kt\u00f3re przekroczy\u0142y pr\u00f3g tolerancji Osy. Osa jak ka\u017cdy pies, jest w stanie tolerowa\u0107 pewne nat\u0119\u017cenie dyskomfortu czy napi\u0119cia, jednak\u017ce przekroczenie tego progu skutkuje ugryzieniem. Podczas setek lat ewolucji psy wypracowa\u0142y sobie ca\u0142y zestaw sygna\u0142\u00f3w gro\u017c\u0105cych, kt\u00f3re prezentuj\u0105 w sytuacji zagro\u017cenia po to, by oddali\u0107 jego \u017ar\u00f3d\u0142o. S\u0105 to: warczenie, pokazywanie z\u0119b\u00f3w i k\u0142apanie z\u0119bami w powietrze, okazywane sekwencyjnie. Dopiero je\u015bli te sygna\u0142y nie skutkuj\u0105, lub sytuacja wydaje si\u0119 psu na tyle zagra\u017caj\u0105ca, \u017ce nie ma czasu na ich okazywanie, ucieka si\u0119 do ataku i gryzie. Poszczeg\u00f3lne czynniki sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na sytuacj\u0119 sumuj\u0105 si\u0119 powoduj\u0105c przekroczenie najwy\u017cszego progu \u2013 ataku. Zaproponowa\u0142am w\u0142a\u015bcicielom zmian\u0119 cz\u0119stotliwo\u015bci podawania karmy do 3-4 razy dziennie, w celu zmniejszenia waha\u0144 poziomu cukru we krwi. Niski poziom cukru we krwi r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce wskazywa\u0107 przyczyn\u0119 pojawienia si\u0119 zachowa\u0144 agresywnych tam, gdzie nie zdiagnozowano innego pod\u0142o\u017ca problemu. Obni\u017cony poziom cukru mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015bciowo t\u0142umaczy\u0107 przechodzenie niekt\u00f3rych zwierz\u0105t z g\u0142\u0119bokiego snu w stan agresji, gdy m\u00f3zg ma zbyt ma\u0142o energii, by podejmowa\u0142 racjonalne decyzje. W\u0142a\u015bciciele r\u00f3wnie\u017c nie mog\u0105 ogranicza\u0107 psu dost\u0119pu do wody. Po pierwsze, w trakcie burzy nale\u017cy zapewni\u0107 psu bezpieczn\u0105 przysta\u0144. W praktyce oznacza to pozostawienie otwartych pomieszcze\u0144 do \u0142azienki, pokoju. Pies sam sobie wybierze miejsce, w kt\u00f3rym przeczeka burz\u0119. Osa wybra\u0142a sobie ciemn\u0105 \u0142azienk\u0119.<\/p>\n Dodatkowo tez zaproponowa\u0142am w\u0142a\u015bcicielom wizyt\u0119 u lekarza weterynarii, kt\u00f3ry w trakcie trwania burzliwych okres\u00f3w, ewentualnie m\u00f3g\u0142by wprowadzi\u0107 terapi\u0119 farmakologiczn\u0105. W sytuacji l\u0119ku przed burz\u0105 mo\u017ce by\u0107 niezb\u0119dna poprawa nastroju psa, gdy\u017c nastawienie na dzia\u0142anie bod\u017ac\u00f3w l\u0119kowych mo\u017ce permanentnie obni\u017ca\u0107 samopoczucie emocjonalne. Lekiem kt\u00f3ry poprawia nastr\u00f3j, wspomaga uczenie si\u0119 i zapami\u0119tywanie jest clomipramine, kt\u00f3ry blokuje wychwyt zwrotny serotoniny, powoduj\u0105c w ten spos\u00f3b poniesienie nastroju. W czasie kiedy nadci\u0105ga burza skuteczny r\u00f3wnie\u017c jest diazepam, kt\u00f3ry ma za zadanie \u0142agodzi\u0107 prze\u017cywanie l\u0119ku i blokowa\u0107 pami\u0119\u0107 nieprzyjemnych zdarze\u0144. Poniewa\u017c diazepam jest usuwany szybko z organizmu nie wp\u0142ywa negatywnie na realizowany w toku terapii program modyfikacji zachowania. Niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105, i\u017c skutecznym jest podawanie melatoniny, gdy\u017c ten hormon mo\u017ce sprawi\u0107, ze pies stanie si\u0119 bardziej zrelaksowany i mniej przej\u0119ty tym, co dzieje si\u0119 wok\u00f3\u0142. Jednak\u017ce zastosowanie jakichkolwiek \u015brodk\u00f3w farmakologicznych powinno by\u0107 uzgodnione i stosowane \u015bci\u015ble w porozumieniu z lekarzem weterynarii. St\u0105d te\u017c skierowa\u0142am w\u0142a\u015bcicieli na konsultacj\u0119 weterynaryjn\u0105. Przeprowadzi\u0142am z klientami kr\u00f3tk\u0105 rozmow\u0119 na temat interakcji pies \u2013 dziecko, w szczeg\u00f3lno\u015bci na temat w\u0142a\u015bciwego podej\u015bcia i kontrolowanej zabawy psa z dzieckiem. Nie mo\u017cna bowiem dopuszcza\u0107 do sytuacji kiedy dziecko narusza przestrze\u0144 psa. Kwestie bezpiecze\u0144stwa s\u0105 tutaj bardzo wa\u017cne \u2013 z reszt\u0105 nie tylko dziecka, ale tak\u017ce odwiedzaj\u0105cych go\u015bci. Przedstawi\u0142am w\u0142a\u015bcicielom progi reakcji Osy, gdy\u017c uzna\u0142am za wa\u017cne aby w\u0142a\u015bciciele zdawali sobie spraw\u0119 jakie bod\u017ace mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do wyst\u0105pienia reakcji agresywnych. Nauczy\u0142am rodzic\u00f3w dostrzega\u0107 sygna\u0142y uspokajaj\u0105ce jakie wysy\u0142a Osa oraz kiedy je wysy\u0142a.<\/p>\n Zaproponowany program terapii podzieli\u0142am na kilka etap\u00f3w, po to, aby nie wprowadza\u0107 za wiele rzeczy jednocze\u015bnie cz\u0119\u015bciej motywuj\u0105c w\u0142a\u015bcicieli szybkimi i cz\u0119stymi sukcesami osi\u0105ganymi na ka\u017cdym etapie programu. Dla ka\u017cdego etapu zosta\u0142a utworzona skala czasowa. Wszystkie \u0107wiczenia zosta\u0142y prze\u0107wiczone praktycznie \u2013 przy czym nauka prostych komend by\u0142a najbardziej motywuj\u0105ca dla w\u0142a\u015bcicieli, gdy\u017c wra\u017cenie na nich wywar\u0142y szybkie post\u0119py Osy.<\/p>\n W planie terapeutycznym w pierwszej kolejno\u015bci zaproponowa\u0142am:<\/strong> Na samym pocz\u0105tku Osa musi nauczy\u0107 si\u0119 tego, \u017ce przebywanie w pobli\u017cu dziecka wi\u0105\u017ce si\u0119 z dobrymi rzeczami, kt\u00f3re ja spotykaj\u0105, a nie ze z\u0142ymi. Do tej pory dziecko r\u00f3wna\u0142o si\u0119 z wygonieniem psa na kocyk. W \u201erozumieniu\u201d psa kiedy pojawia si\u0119 dziecko, ko\u0144czy si\u0119 cos przyjemnego (na przyk\u0142ad mo\u017cliwo\u015b\u0107 przebywania w pokoju z w\u0142a\u015bcicielami). Od tej pory Osa mia\u0142a by\u0107 karmiona w obecno\u015bci dziecka tak aby w ko\u0144cu czu\u0142a si\u0119 przy nim zrelaksowana. W tym wypadku chodzi o to aby stworzy\u0107 pozytywne skojarzenie – dziecko = dobre rzeczy. Maciu\u015b przy asy\u015bcie rodzic\u00f3w mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c rzuca\u0107 psu smako\u0142yki.<\/p>\n b)\tDotyk za uchem<\/p>\n Podobnie b\u0119dziemy post\u0119powa\u0107 w odwra\u017cliwianiu psa na dotyk za uchem. W tej sytuacji jednak musieli\u015bmy czeka\u0107 na diagnoz\u0119 lekarza, odno\u015bnie wykluczenia choroby ucha \u2013 nie chcemy zrazi\u0107 psa do dotyku jeszcze bardziej (gdyby na przyk\u0142ad taki dotyk sprawia\u0142 mu b\u00f3l). W tym wypadku r\u00f3wnie\u017c pos\u0142u\u017cymy si\u0119 smaczkami dawanymi za ka\u017cde zbli\u017cenie si\u0119 r\u0119ki w kierunku g\u0142owy a w efekcie za pog\u0142askanie za uchem, przy czym nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, i\u017c w przypadku jakiegokolwiek dyskomfortu odczuwanego przez psa trzeba b\u0119dzie wr\u00f3ci\u0107 do poprzedniego etapu i powtarza\u0107 go przez kolejn\u0105 sesje, a\u017c pies nie b\u0119dzie gotowy na kolejny krok.<\/p>\n c)\tD\u017awi\u0119ki burzy.<\/p>\n Termin odwra\u017cliwiania na d\u017awi\u0119ki burzy ustalili\u015bmy na miesi\u0105c pa\u017adziernik kiedy okresy burzowe sko\u0144cz\u0105 si\u0119. Wa\u017cne jest aby w trakcie naszego procesu nie wyst\u0105pi\u0142y czynniki, kt\u00f3re nastawi\u0105 psa na stres i spowoduj\u0105 cofni\u0119cie si\u0119 tego procesu lub jego przerwanie – czyli prawdziwa burza. Terapia b\u0119dzie polega\u0142a na stopniowym nastawianiu psa na bodziec (d\u017awi\u0119k burzy nagrany na CD) i jednoczesnym nagradzaniu psa (za zachowania spokojne). Oczywi\u015bcie burza to nie tylko d\u017awi\u0119ki, ale r\u00f3wnie\u017c ca\u0142a otoczka, jak zmiana ci\u015bnienia atmosferycznego, wiatr, deszcz, b\u0142yskawice poniewa\u017c jednak to d\u017awi\u0119k jest czynnikiem, kt\u00f3rego boja si\u0119 psy i jest naj\u0142atwiejszy do odtworzenia, b\u0119dzie to pierwsza rzecz jak\u0105 zrobimy.<\/li>\n b)\tSpacery \u2013 zabawa w aportowanie i przeci\u0105ganie szmaty<\/p>\n c)\tWi\u0119cej kontaktu socjalnego z psem (np. poprzez piel\u0119gnacje psa)<\/p>\n d)\tKong na kocu. Kiedy wykonywane s\u0105 jakie\u015b czynno\u015bci z dzieckiem i kiedy Osa musi pozostawa\u0107 na kocyku dostaje konga wype\u0142nionego pasztetem lub co\u015b do \u017cucia (np. ko\u015b\u0107). \u017bucie, lizanie to czynno\u015bci samo nagradzaj\u0105ce poza tym osa wytworzy\u0142a nawyk \u201epiel\u0119gnacji cia\u0142a\u201d w celach poprawy swojego nastroju, zapewnimy jej wi\u0119c mo\u017cliwo\u015b\u0107 prezentacji innego \u2013 alternatywnego zachowania<\/p>\n e)\tStworzenie pozytywnego skojarzenia z kocykiem. Do tej pory kocyk mo\u017cna powiedzie\u0107 by\u0142 \u201emiejscem odbywania kary\u201d, przecie\u017c wyganiano psa na kocyk dosy\u0107 cz\u0119sto. Aby zbudowa\u0107 nowe \u2013 dobre skojarzenie Osa b\u0119dzie dostawa\u0107 od w\u0142a\u015bcicieli smaczki kiedy b\u0119dzie siedzie\u0107 na kocyku.<\/p>\n f)\tPodstawowy trening z wykorzystaniem wzmocnie\u0144 pozytywnych. W\u0142a\u015bciciele s\u0105 osobami zapracowanymi a wi\u0119c gdybym narzuci\u0142a na nich jeszcze szkolenie Osy prawdopodobnie poczuli by si\u0119 zdemotywowani ogromem pracy jaki na nich na\u0142o\u017cy\u0142am. Poza tym ich celem nie jest posiadanie perfekcyjnie wyszkolonego psa. Jednak\u017ce nauka podstawowych komend jak siad, waruj, przychodzenie na zawo\u0142anie, komenda odsy\u0142aj\u0105ca na kocyk powinny pom\u00f3c psu, kt\u00f3ry b\u0119dzie stymulowany mentalnie oraz w\u0142a\u015bcicielom, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 mieli lepiej u\u0142o\u017conego psa, z kt\u00f3rego z kolei b\u0119d\u0105 bardziej zadowoleni. W tym celu wprowadzi\u0142am trening oparty na warunkowaniu instrumentalnym polegaj\u0105cy na stosowaniu wzmocnie\u0144 pozytywnych (po\u017c\u0105dane zachowanie = nagroda) oraz karze negatywnej (niepo\u017c\u0105dane zachowanie = przerwanie czynno\u015bci po\u017c\u0105danej przez psa). Zaprezentowa\u0142am w\u0142a\u015bcicielom zasady nauki komend, przy czym samodzielnie wykonali przy mnie z sukcesem nauk\u0119 komendy siad. W\u0142a\u015bciciele byli zaskoczeni szybkimi rezultatami przez co poczuli si\u0119 zmotywowani do dalszej pracy.<\/li>\n<\/ol>\n Autor: Edyta Gajewska<\/p>\n KSI\u0104\u017bKI: 2.\tJean Donaldson \u201ePies i cz\u0142owiek. Jak \u017cy\u0107 zgodnie pod jednym dachem\u201d<\/p>\n STRONY INTERNETOWE: ARTYKU\u0141Y: KURSY: 2.\tCOAPE kurs, Modu\u0142 3 EMRA \u2013 model oceny zachowania oraz narz\u0119dzie projektowania i oceny procesu terapeutycznego \u2013 CZ\u0118\u015a\u0106 1 4.\tCOAPE kurs, Modu\u0142 3. Podstawowe systemy emocjonalne zwierz\u0105t towarzysz\u0105cych I ich znaczenie dla nowoczesnej praktyki weterynaryjnej i behawioralnej. [\/et_pb_text][\/et_pb_column] Data Konsultacji: 15.04.2010 Imi\u0119 i Nazwisko w\u0142a\u015bciciela psa: Bo\u017cena Borkowska (\u017cona) 31 lat Pozostali cz\u0142onkowie rodziny: Adam Borkowski (m\u0105\u017c) 33 lata, Maciej Borkowski (syn) 2 lata Pies\/Suka: Suka Imi\u0119: Osa Rasa: W typie Terier Wiek kastracji\/sterylizacji: 3 lata Wiek: 5 lat Problemowe zachowanie: Pies ugryz\u0142 syna w\u0142a\u015bcicieli (incydent powt\u00f3rzy\u0142 si\u0119 2 razy) Opis problemowego zachowania, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":" Data Konsultacji: <\/strong>15.04.2010\r\nImi\u0119 i Nazwisko w\u0142a\u015bciciela psa:<\/strong> Bo\u017cena Borkowska (\u017cona) 31 lat\r\nPozostali cz\u0142onkowie rodziny:<\/strong> Adam Borkowski (m\u0105\u017c) 33 lata, Maciej Borkowski (syn) 2 lata\r\nPies\/Suka:<\/strong> Suka\r\nImi\u0119:<\/strong> Osa\r\nRasa: <\/strong>W typie Terier\r\nWiek kastracji\/sterylizacji:<\/strong> 3 lata\r\nWiek:<\/strong> 5 lat<\/p>\r\n Problemowe zachowanie: Pies ugryz\u0142 syna w\u0142a\u015bcicieli (incydent powt\u00f3rzy\u0142 si\u0119 2 razy)<\/strong>\r\nOpis problemowego zachowania, jego historia oraz pozosta\u0142e informacje, kt\u00f3re uzyska\u0142am podczas wywiadu z w\u0142a\u015bcicielami:<\/p>\r\n Osa to suka przygarni\u0119ta ze schroniska. W\u0142a\u015bciciele nie znali jej pochodzenia, r\u00f3wnie\u017c w schronisku z kt\u00f3rego j\u0105 adoptowali nie otrzymali takich informacji. Suczka zosta\u0142a przygarni\u0119ta ze schroniska w wieku ok. 18 tygodni. W\u0142a\u015bciciele stwierdzili, \u017ce od pocz\u0105tku jej zachowanie wskazywa\u0142o na to, i\u017c by\u0142a ona bita. Mia\u0142a trudno\u015bci z przyzwyczajeniem si\u0119 do nowego Pana, chowa\u0142a si\u0119 przed nim, cz\u0119sto kuli\u0142a si\u0119 ze strachu gdy ten podni\u00f3s\u0142 r\u0119k\u0119, krzykn\u0105\u0142, b\u0105d\u017a cyt.: \u201epr\u00f3bowa\u0142 zdyscyplinowa\u0107\u201d. Jednak\u017ce jak twierdz\u0105 w\u0142a\u015bciciele przyzwyczai\u0142a si\u0119 do niego i cyt.: \u201dczu\u0142a przed nim respekt\u201d. Metody dyscyplinowania, kt\u00f3re stosowali w\u0142a\u015bciciele to dawanie klaps\u00f3w gazet\u0105 (jak zas\u0142yszeli, kiedy karci si\u0119 psa gazet\u0105 pies nie widzi bezpo\u015bredniego zwi\u0105zku kary z w\u0142a\u015bcicielem, tylko przedmiotem, kt\u00f3rym dokonywana jest kara \u2013 w tym wypadku gazet\u0105).<\/p>\r\n W przesz\u0142o\u015bci \u2013 kiedy adoptowali Os\u0119, w\u0142a\u015bciciele pracowali poza domem \u015brednio po 8-9 godzin dziennie, suka wtedy przebywa\u0142a w domu sama. Jednak\u017ce przed ka\u017cdym wyj\u015bciem do pracy jak i po przyj\u015bciu, Osa wychodzi\u0142a na spacer, z kt\u00f3rych ka\u017cdy trwa\u0142 po godzin\u0119. Psu wtedy rzucano pi\u0142eczk\u0119 i zabawki, kt\u00f3re ch\u0119tnie aportowa\u0142a. Weekendy i wszystkie dni wolne sp\u0119dzali dosy\u0107 aktywnie. By\u0142y to wyjazdy w g\u00f3ry, nad jeziora, pod namioty. Wtedy to, o ile nie by\u0142y to wyjazdy zagraniczne zabierali Os\u0119 ze sob\u0105.<\/p>\r\n Osa nigdy nie by\u0142a na szkoleniu. Metody dyscyplinowania stosowane przez w\u0142a\u015bcicieli by\u0142y jak om\u00f3wione powy\u017cej \u2013 klapsy przy u\u017cyciu gazety, przy czym po zaprezentowaniu problemowego zachowania (ugryzienia dziecka Osa dosta\u0142a klapsy go\u0142\u0105 r\u0119k\u0105).\r\nPoza tym, suczka jest weso\u0142ym psiakiem, lubi go\u015bci, kt\u00f3rzy to po\u015bwi\u0119caj\u0105 jej uwag\u0119. Suka jednak nie pozwala nikomu zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do swojego koca, kt\u00f3ry le\u017cy w przedpokoju. Podobno ka\u017cdy odwiedzaj\u0105cy jest informowany, aby wychodz\u0105c z pokoju nie nadepn\u0105\u0107 na jej kocyk. Od 5 lat kocyk znajduje si\u0119 w tym samym miejscu, w przedpokoju. Jest to miejsce strategiczne na drodze do wszystkich pozosta\u0142ych pomieszcze\u0144 a tak\u017ce wej\u015bcia do domu. W\u0142a\u015bciciele poinformowali mnie, i\u017c problemowe zachowania Osy nie powtarza\u0142y si\u0119 w innych miejscach w domu \u2013 prezentowa\u0142a je jedynie na swoim kocyku.<\/p>\r\n Ok. 10 miesi\u0119cy przed pojawieniem si\u0119 g\u0142\u00f3wnego problemu, nast\u0105pi\u0142a zmiana w \u017cyciu w\u0142a\u015bcicieli, urodzi\u0142o si\u0119 dziecko. W trakcie ci\u0105\u017cy Pani Bo\u017cena przebywa\u0142a na zasi\u0142ku chorobowym. Po\u015bwi\u0119ca\u0142a ona wtedy psu wi\u0119cej czasu, gdy\u017c wiedzia\u0142a, \u017ce po narodzinach dziecka b\u0119dzie go mia\u0142a du\u017co mniej, st\u0105d chcia\u0142a jej to \u201ewynagrodzi\u0107\u201d. Kiedy urodzi\u0142 si\u0119 syn, Osa coraz mniej czasu sp\u0119dza\u0142a z w\u0142a\u015bcicielami. Dwa godzinne spacery zmieni\u0142y si\u0119 w spacery na tak zwane \u201eszybkie siku\u201d, kt\u00f3re z regu\u0142y nie trwa\u0142y d\u0142u\u017cej ni\u017c 10-15 minut. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w, pr\u00f3by zainteresowania psa dzieckiem ko\u0144czy\u0142y si\u0119 oddaleniem psa na kocyk. W\u0142a\u015bcicielka przyzna\u0142a, \u017ce od narodzin syna Osa, dosy\u0107 du\u017co czasu sp\u0119dza\u0142a na kocyku (szczeg\u00f3lnie w obecno\u015bci Pana kt\u00f3ry nie tolerowa\u0142 pr\u00f3b obw\u0105chiwania dziecka, kiedy jednak nie by\u0142o m\u0119\u017ca w domu Osa mog\u0142a pozwoli\u0107 sobie na wi\u0119cej).<\/p>\r\n Po ok. 10 miesi\u0105cach od urodzenia Ma\u0107ka mia\u0142 miejsce pierwszy incydent, kiedy to syn poraczkowa\u0142 na kocyk Osy ta z kolei go ugryz\u0142a (podobno bez ostrze\u017cenia). W\u0142a\u015bciciele skarcili psa (kara cielesna). Par\u0119 miesi\u0119cy po pierwszym, mia\u0142 miejsce kolejny incydent. Maciu\u015b zosta\u0142 ugryziony na kocyku u Osy. Osa ponownie zosta\u0142a skarcona. W\u0142a\u015bciciele stwierdzili, \u017ce nie mog\u0105 nara\u017ca\u0107 \u017cycia w\u0142asnego dziecka i postanowili poszuka\u0107 pomocy u psiego psychologa daj\u0105c psu ostatni\u0105 szans\u0119.<\/p>\r\n Poza tymi dwoma incydentami na kocyku, jak stwierdzili w\u0142a\u015bciciele Osa uwielbia Ma\u0107ka i cz\u0119sto si\u0119 razem bawi\u0105. Ponad to syn cz\u0119sto w\u0119drowa\u0142 na kocyk do Osy przed i pomi\u0119dzy tymi dwoma incydentami. W\u0119dr\u00f3wki te nigdy nie ko\u0144czy\u0142y si\u0119 ugryzieniem dziecka.\r\nPodczas wizyty r\u00f3wnie\u017c w\u0142a\u015bciciele zwr\u00f3cili uwag\u0119 na to, \u017ce Osa boi si\u0119 burzy, wtedy cz\u0119sto zachowuje si\u0119 dziwnie, wchodzi pod \u0142\u00f3\u017ceczko Oliwki lub do \u0142azienki i \u017cadn\u0105 si\u0142\u0105 nie da si\u0119 jej stamt\u0105d wyci\u0105gn\u0105\u0107. W\u0142a\u015bcicielka uspokaja ja wtedy czule g\u0142aszcz\u0105c i przemawiaj\u0105c do niej. W\u0142a\u015bciciel natomiast (je\u017celi jest w domu wyprasza j\u0105 na kocyk).<\/p>\r\n Relacje z innymi psami s\u0105 w porz\u0105dku, Osa bardzo si\u0119 cieszy na wszelkie kontakty z psami, jest bardzo przyja\u017anie do nich nastawiona.\r\nOsa w przesz\u0142o\u015bci przesz\u0142a ostr\u0105 infekcj\u0119 ucha, kt\u00f3ra zosta\u0142a zaleczona. Jednak\u017ce do tej poty nie da si\u0119 dotkn\u0105\u0107 w ucho.\r\nOsa jest karmiona jeden raz dziennie zazwyczaj w porach wieczornych. W\u0142a\u015bcicielka przygotowuje dla niej posi\u0142ki i taki posi\u0142ek sk\u0142ada si\u0119 z 1\/3 zmielonego kurczaka, b\u0105d\u017a innego mi\u0119sa, 1\/3 ry\u017cu lub makaronu oraz 1\/3 marchewki. Poza tym dieta psa nie jest uzupe\u0142niana w \u017cadne inne sk\u0142adniki od\u017cywcze, witaminy czy mikroelementy. Woda nie jest dost\u0119pna ca\u0142y czas, gdy\u017c Osa cz\u0119sto ja rozlewa, rozdeptuje, strzepuje z sier\u015bci brody co jak uznali w\u0142a\u015bciciele jest ma\u0142o higieniczne, szczeg\u00f3lnie przy dziecku. Wod\u0119 dostaje par\u0119 razy dziennie przy w\u0142a\u015bcicielach po czym miska odk\u0142adana jest na kuchenny blat.<\/p>\r\n Obserwacje w trakcie wizyty:<\/strong>\r\nPomimo, i\u017c w\u0142a\u015bciciele twierdzili, \u017ce Osa (poza dwoma incydentami na kocyku) uwielbia ch\u0142opca, zauwa\u017cy\u0142am, \u017ce w trakcie interakcji pies \u2013 dziecko, pies wykazuje wyra\u017anie znaki zaniepokojenia. Podczas tych interakcji Osa zastosowa\u0142a wiele sygna\u0142\u00f3w uspokajaj\u0105cych. Przeci\u0105ga\u0142a si\u0119, ziewa\u0142a, oblizywa\u0142a nos, drapa\u0142a si\u0119, odwraca\u0142a g\u0142ow\u0119. Ch\u0142opiec podchodzi\u0142 do psa bezpo\u015brednio, wyci\u0105ga\u0142 do niego r\u0119ce, goni\u0142a wok\u00f3\u0142 sto\u0142u, pr\u00f3bowa\u0142a karmi\u0107 chrupkami. Wbrew przekonaniom rodzic\u00f3w pies nie by\u0142 zrelaksowany a zestresowany t\u0105 sytuacj\u0105. Dawa\u0142 wszelkie \u201epsie\u201d sygna\u0142y ku temu, \u017ce sytuacja w jakiej si\u0119 znalaz\u0142 nie by\u0142a dla niego komfortowa. Pr\u00f3by wyj\u015bcia z pokoju, czy schowania si\u0119 w k\u0105t by\u0142y nieskuteczne, gdy\u017c dziecko w\u0119drowa\u0142o za psem.<\/p>\r\n Poprosi\u0142am rodzic\u00f3w aby uniemo\u017cliwili ch\u0142opcu kontakt z psem. W\u0142a\u015bciciel wys\u0142a\u0142 psa na kocyk. Kiedy pr\u00f3bowa\u0142am przej\u015b\u0107 z pokoju do \u0142azienki, nie zwracaj\u0105c uwagi na psa Osa wyra\u017anie znieruchomia\u0142a, a nast\u0119pnie pokaza\u0142a z\u0119by. Ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa wycofa\u0142am si\u0119 i poprosi\u0142am o za\u0142o\u017cenie psu kaga\u0144ca pomimo, i\u017c w\u0142a\u015bciciele poinformowali mnie, \u017ce Osa nic mi nie zrobi pod warunkiem, \u017ce nie nadepn\u0119 na jej kocyk. Kiedy pr\u00f3bowa\u0142am podej\u015b\u0107 do kocyka Osa powt\u00f3rzy\u0142a ca\u0142\u0105 sekwencj\u0119 \u2013 znieruchomia\u0142a, pokaza\u0142a z\u0119by i warkn\u0119\u0142a.<\/p>\r\n Podczas wizyty rzuci\u0142a mi si\u0119 w oczy niezgodno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy w\u0142a\u015bcicielami co do sposobu traktowania psa. W\u0142a\u015bcicielka jest nieco bardziej \u201ewyluzowana\u201d je\u017celi chodzi o kontakty psa z dzieckiem czy kwestie przebywania psa w innych pomieszczeniach za wyj\u0105tkiem przedpokoju, w\u0142a\u015bciciel natomiast woli je\u017celi pies pozostaje na swoim kocyku i wida\u0107 wyra\u017ane poirytowanie kiedy ten opuszcza go bez zezwolenia.\r\nW trakcie obserwacji zauwa\u017cy\u0142am r\u00f3wnie\u017c, \u017ce pies uporczywie drapie si\u0119.<\/p>\r\n Cel sprecyzowany przez w\u0142a\u015bcicieli: Nie dopu\u015bci\u0107 wi\u0119cej do incydent\u00f3w ugryzie\u0144 dziecka jako cel g\u0142\u00f3wny. Za\u0142agodzi\u0107 l\u0119ki Osy przed burz\u0105.\r\nW pierwszej kolejno\u015bci zajm\u0119 si\u0119 ocena nastroju psa na co dzie\u0144, ocen\u0105 emocji w trakcie wykonywanego zachowania oraz ocen\u0105 wzmocnie\u0144.\r\nWa\u017cnym krokiem jest rozpoznanie nastroju emocjonalnego samopoczucia zwierz\u0119cia w normalnych sytuacjach, a wi\u0119c jak dane zwierz\u0119 czuje si\u0119 og\u00f3lnie na co dzie\u0144, poza sytuacjami problemowymi.\r\n W ka\u017cdym przypadku to w\u0142a\u015bnie codzienny nastr\u00f3j psa wymaga przede wszystkim uwagi, nad emocjami mo\u017cna popracowa\u0107 dopiero wtedy kiedy doprowadzimy do ustabilizowania si\u0119 nastroju OSY przynajmniej na poziomie umo\u017cliwiaj\u0105cym komunikacje z ni\u0105.<\/p>\r\n Poziom nastroju podlega procesowi homeostatycznej regulacji. Emocjonalny m\u00f3zg stara si\u0119 utrzyma\u0107 tak zwany stan zadowolenia , d\u0105\u017c\u0105c do wyr\u00f3wnania ka\u017cdego odchylenia od \u201enormalnego\u201d poziomu. Jak zauwa\u017cy\u0142am Osa dosy\u0107 intensywnie piel\u0119gnuje swoje cia\u0142o \u2013 szczeg\u00f3lnie b\u0119d\u0105c na kocyku. Mo\u017ce by\u0107 to reakcja psa b\u0119d\u0105cego pod wp\u0142ywem stresu b\u0105d\u017a braku mo\u017cliwo\u015bci realizacji zachowa\u0144 podtrzymuj\u0105cych normalne emocjonalne samopoczucie. W sytuacji niemo\u017cno\u015bci realizacji tych w\u0142a\u015bciwych dla gatunku zachowa\u0144 mog\u0142o doj\u015b\u0107 do ukszta\u0142towania zachowa\u0144 podtrzymuj\u0105cych nastr\u00f3j. Przywr\u00f3cenie dobrego emocjonalnego samopoczucia poprzez danie mo\u017cliwo\u015bci psu wykonywania innych samo nagradzaj\u0105cych zachowa\u0144 powoduje, \u017ce pies jest lepiej przygotowany na poradzenie sobie z nieprzyjemnymi emocjami. W\u0142a\u015bciciele, od czasu urodzenia dziecka nie po\u015bwi\u0119caj\u0105 psu nale\u017cytej uwagi, spacery oraz kontakty socjalne zosta\u0142y ograniczone a poniewa\u017c jej istotne, emocjonalne potrzeby przesta\u0142y by\u0107 zaspokajane, jej zachowanie s\u0142u\u017cy wyr\u00f3wnaniu stanu emocjonalnego.<\/p>\r\n Sformu\u0142owanie opinii o tym, co prze\u017cywa zwierz\u0119 w czasie problemowego zachowania jest niezwykle istotne \u2013 czy boi si\u0119, prze\u017cywa frustracj\u0119, z\u0142o\u015b\u0107, jest smutny, czy mo\u017ce rado\u015bnie podniecony. Osa nauczy\u0142a si\u0119, \u017ce ugryzienie dziecka powoduje natychmiastowe zabranie go przez w\u0142a\u015bcicieli z kocyka w zwi\u0105zku z czym oddalaj\u0105 oni od psa niebezpiecze\u0144stwo. A wi\u0119c w kategoriach emocji strach Osy zamienia si\u0119 w uczucie ulgi, kiedy zwi\u0119ksza si\u0119 dystans pomi\u0119dzy ni\u0105 a dzieckiem. Kiedy Osa ujrzy ch\u0142opczyka, pierwsz\u0105 reakcj\u0105 jak\u0105 prezentuje jest zaniepokojenie. Kiedy ch\u0142opiec zbli\u017ca si\u0119 do kocyka i wyci\u0105ga r\u0119ce w kierunku g\u0142owy Osa odczuwa l\u0119k (zaczyna k\u0142apa\u0107 z\u0119bami i warcze\u0107), kiedy dziecko nie odczytuje jej sygna\u0142\u00f3w Osa gryzie a l\u0119k zast\u0119powany jest poprzez uczucie ulgi, kiedy w\u0142a\u015bciciele zabieraj\u0105 dziecko z kocyka. Nie ma znaczenia, \u017ce chwil\u0119 potem nast\u0119puje kara, gdy\u017c jest ona wykonana za p\u00f3\u017ano aby Osa mog\u0142a skojarzy\u0107 j\u0105 ze swoim zachowaniem. Najpierw w\u0142a\u015bciciele zabieraj\u0105 dziecko z kocyka, sprawdzaj\u0105 czy wszystko jest w porz\u0105dku. Kara natomiast pojawia si\u0119 par\u0119 minut p\u00f3\u017aniej.\r\n Wiele problem\u00f3w z zachowaniem zwierz\u0105t bierze si\u0119 z braku mo\u017cliwo\u015bci prezentowania silnych, wrodzonych wzorc\u00f3w zachowania. Zwierz\u0119ta te wybieraj\u0105 w zamian inne, nieodpowiednie dla nas zachowania. Te z kolei staja si\u0119 uzale\u017cniaj\u0105cymi sterowanymi dopamin\u0105 zachowaniami polegaj\u0105cymi na poszukiwaniu przyjemno\u015bci.\r\n Kontakty socjalne -suka z regu\u0142y jest wyganiana z pokoju, w kt\u00f3rym jest dziecko, gdy\u017c w\u0142a\u015bciciel nie \u017cyczy sobie kontakt\u00f3w psa z dzieckiem. W\u0142a\u015bcicielka, g\u0142\u00f3wnie pod nieobecno\u015b\u0107 m\u0119\u017ca zezwala psu i dziecku na wsp\u00f3ln\u0105 zabaw\u0119. Osa nie jest cz\u0119sto g\u0142askana i przytulana, gdy\u017c zdaniem w\u0142a\u015bciciela nie\u0142adnie pachnie. Osa to pies bardzo towarzyski, w przesz\u0142o\u015bci bardzo du\u017co czasu sp\u0119dza\u0142a ze swoim Pa\u0144stwem towarzysz\u0105c im we wszelkiego rodzaju wycieczkach. Kiedy wesz\u0142am do domu pies przywita\u0142 mnie merdaniem ogona. Jednak\u017ce dosy\u0107 szybko zosta\u0142 wygoniony z pokoju. Potrzeby socjalne psa s\u0105 zaspakajanie na bardzo niskim poziomie.\r\nSuka przebywaj\u0105c na swoim kocyku dosy\u0107 intensywnie \u201epiel\u0119gnowa\u0142a\u201d swoje cia\u0142o. Wylizywa\u0142a \u0142apy, robi\u0142a to dosy\u0107 uporczywie. Mo\u017cliwe, \u017ce u pod\u0142o\u017ca tego zachowania pocz\u0105tkowo le\u017ca\u0142y reakcje alergiczne. Natomiast takie zachowanie samo w sobie jest wewn\u0119trznie nagradzaj\u0105ce. Suka prawdopodobnie wypracowa\u0142a sobie spos\u00f3b alternatywnego zachowania, przynosz\u0105cego satysfakcje i ulg\u0119. W sytuacji niemo\u017cno\u015bci realizacji w\u0142a\u015bciwych dla gatunku lub typu zwierz\u0119cia zachowa\u0144 mog\u0142o doj\u015b\u0107 do wypracowania zachowa\u0144 podtrzymuj\u0105cych nastr\u00f3j jak na przyk\u0142ad piel\u0119gnacja swojego cia\u0142a.<\/p>\r\n Jedzenie \u2013 pomimo, \u017ce Osa dostaje je\u015b\u0107 raz dziennie, jest to dosy\u0107 du\u017ca porcja jedzenia na raz. Znacznie lepiej b\u0119dzie t\u0119 sama porcie rozdzieli\u0107 na 3-4 ma\u0142e posi\u0142ki tym samym minimalizuj\u0105c wahania cukru we krwi.\r\nOdpoczynek, sen \u2013 pomimo, i\u017c Osa wiele czasu przebywa na swoim pos\u0142aniu \u2013 nie jest to miejsce w kt\u00f3rym wypoczywa. Wydaje si\u0119 by\u0107 zawsze czujna, a szczeg\u00f3lnie wtedy gdy kto\u015b znajduje si\u0119 na przedpokoju, co z pewno\u015bci\u0105 dzieje si\u0119 bardzo cz\u0119sto z uwagi na fakt, i\u017c jest to miejsce strategiczne s\u0105siaduj\u0105ce z wszystkimi pomieszczeniami. Kocyk nie jest miejscem bezpiecznym i takim gdzie rzeczywi\u015bcie mo\u017ce si\u0119 uda\u0107 w celu wypoczynku. Sytuacj\u0119 pogarsza dziecko, kt\u00f3re naturalnie jest zainteresowane psem w zwi\u0105zku z czym w\u0119dr\u00f3wki w kierunku kocyka zdarzaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto. Czas wypoczynku psa powinien zosta\u0107 zbilansowany a suka powinna mie\u0107 swoje miejsce w domu gdzie nikt nie b\u0119dzie jej przeszkadza\u0142.\r\nProblemowe zachowanie Osy to ugryzienie dziecka. W zwi\u0105zku z tym w tym miejscu warto si\u0119 przyjrze\u0107 jakie czynniki wywo\u0142uj\u0105 agresj\u0119 czyli kto, co, dlaczego i w jakich okoliczno\u015bciach. Odpowiedzi na te pytania pozwol\u0105 opracowa\u0107 techniki post\u0119powania, dzi\u0119ki kt\u00f3rym b\u0119dzie mo\u017cliwa modyfikacja niepo\u017c\u0105danego zachowania, czyli ograniczenie i wyeliminowanie agresji.<\/p>\r\n \u201eOpracowano model agresji, w kt\u00f3rym zawarta jest pr\u00f3ba uporz\u0105dkowania wywo\u0142uj\u0105cych j\u0105 bod\u017ac\u00f3w. Mo\u017cna go zastosowa\u0107 do bardzo licznych przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych do pogryzienia dochodzi w skutek zadzia\u0142ania wielu bod\u017ac\u00f3w. Jest to tak zwany model progowy. Ka\u017cdy pies ugryzie, kiedy zostanie przekroczony pewien pr\u00f3g, za kt\u00f3rym ko\u0144czy si\u0119 jego tolerancja.\u201d<\/p>\r\n Zebrane informacje oraz opis zdarzenia, w kt\u00f3rym dosz\u0142o do ataku wyra\u017anie pokaza\u0142y, \u017ce na zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0119 mia\u0142o wp\u0142yw szereg czynnik\u00f3w, kt\u00f3re przekroczy\u0142y pr\u00f3g tolerancji Osy. Osa jak ka\u017cdy pies, jest w stanie tolerowa\u0107 pewne nat\u0119\u017cenie dyskomfortu czy napi\u0119cia, jednak\u017ce przekroczenie tego progu skutkuje ugryzieniem. Podczas setek lat ewolucji psy wypracowa\u0142y sobie ca\u0142y zestaw sygna\u0142\u00f3w gro\u017c\u0105cych, kt\u00f3re prezentuj\u0105 w sytuacji zagro\u017cenia po to, by oddali\u0107 jego \u017ar\u00f3d\u0142o. S\u0105 to: warczenie, pokazywanie z\u0119b\u00f3w i k\u0142apanie z\u0119bami w powietrze, okazywane sekwencyjnie. Dopiero je\u015bli te sygna\u0142y nie skutkuj\u0105, lub sytuacja wydaje si\u0119 psu na tyle zagra\u017caj\u0105ca, \u017ce nie ma czasu na ich okazywanie, ucieka si\u0119 do ataku i gryzie. Poszczeg\u00f3lne czynniki sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na sytuacj\u0119 sumuj\u0105 si\u0119 powoduj\u0105c przekroczenie najwy\u017cszego progu \u2013 ataku.\r\nW przypadku Osy te elementarne czynniki to: dziecko, podej\u015bcie do kocyka, m\u0119\u017cczyzna, burza, dotykanie uszu. Ju\u017c przy dochodzeniu do kocyka Osa nieruchomia\u0142a, chwil\u0119 po tym zaczyna\u0142a warcze\u0107 i klapa\u0107 z\u0119bami (przy czym progi warczenia i k\u0142apania z\u0119bami s\u0105 bardzo do siebie zbli\u017cone -jak zobrazowa\u0142am na rys. 3). W\u0142a\u015bciciel poinformowa\u0142 mnie, \u017ce syn wiele razy wchodzi\u0142 na kocyk psa przed i pomi\u0119dzy zdarzeniami i nic z\u0142ego si\u0119 nie dzia\u0142o. Mo\u017cna by wi\u0119c wysun\u0105\u0107 za\u0142o\u017cenie, \u017ce m\u00f3g\u0142 wyst\u0105pi\u0107 jeszcze jeden czynnik, kt\u00f3ry wraz z pozosta\u0142ymi z\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 na poziom przekraczaj\u0105cy pr\u00f3g ataku. Mo\u017cemy wysnu\u0107 przypuszczenie, \u017ce by\u0142 to dyskomfort jaki odczuwa\u0142 pies w trakcie dotykania go za bol\u0105cym uchem. Czynniki ryzyka oraz progi reakcji zosta\u0142y uj\u0119te na rysunku numer 3. Na rysunku numer 4 natomiast zobrazowane s\u0105 3 czynniki nak\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na siebie i przekraczaj\u0105ce pr\u00f3g wytrzyma\u0142o\u015bci Osy, co w efekcie doprowadza do ataku. Na diagramie postanowi\u0142am uj\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c pozosta\u0142e czynniki ryzyka \u2013 t.j. np.: burz\u0119. Cho\u0107 nie przyczyni\u0142a si\u0119 ona w \u017caden spos\u00f3b do zaistnia\u0142ego incydentu to na rysunku wida\u0107 jak szybko progi zosta\u0142yby przekroczone i jak szybko nast\u0105pi\u0142by atak, gdyby w trakcie burzy podej\u015b\u0107 do kocyka psa. Znaj\u0105c progi reakcji Osy mo\u017cemy post\u0105pi\u0107 w dw\u00f3jnas\u00f3b \u2013 po pierwsze kontrolowa\u0107 problem polegaj\u0105cy na niedopuszczaniu do sytuacji, w kt\u00f3rych mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 zachowanie agresywne. W tym wypadku wydaje si\u0119 to rozwi\u0105zaniem jakie powinni\u015bmy zastosowa\u0107 natychmiast, nie chcemy bowiem aby ataki si\u0119 powt\u00f3rzy\u0142y. Zasugerowa\u0142am w\u0142a\u015bcicielom aby kocyk z przedpokoju przenie\u015bli w inne, spokojniejsze miejsce, takie w kt\u00f3rym pies b\u0119dzie czu\u0142 si\u0119 bezpieczny i takie do kt\u00f3rego dost\u0119pu nie b\u0119dzie mia\u0142o dziecko. Zamiast koca mo\u017cna by wprowadzi\u0107 tzw. kennel klatk\u0119, do kt\u00f3rej pies b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 si\u0119 schowa\u0107. Spokoju psa nie mo\u017ce zak\u0142\u00f3ca\u0107 dziecko tote\u017c proponuj\u0119 rozwi\u0105zanie zainstalowania specjalnych bramek w drzwiach uniemo\u017cliwiaj\u0105cych bezpo\u015bredni dost\u0119p dziecka do psa. Kolejnym krokiem b\u0119dzie wprowadzenie programu odwra\u017cliwiania psa na bod\u017ace, kt\u00f3re powoduj\u0105 dyskomfort a kt\u00f3re na\u0142o\u017cone na siebie mog\u0105 w efekcie prowadzi\u0107 do przekroczenia ostatniego progu reakcji \u2013 ataku. Chodzi mi tutaj szczeg\u00f3lnie o odwra\u017cliwianie na dziecko, m\u0119\u017cczyzn, dotykanie uszu (po ich uprzednim wyleczeniu) czy cho\u0107by d\u017awi\u0119ki burzy.\r\n Zaproponowa\u0142am w\u0142a\u015bcicielom zmian\u0119 cz\u0119stotliwo\u015bci podawania karmy do 3-4 razy dziennie, w celu zmniejszenia waha\u0144 poziomu cukru we krwi. Niski poziom cukru we krwi r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce wskazywa\u0107 przyczyn\u0119 pojawienia si\u0119 zachowa\u0144 agresywnych tam, gdzie nie zdiagnozowano innego pod\u0142o\u017ca problemu. Obni\u017cony poziom cukru mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015bciowo t\u0142umaczy\u0107 przechodzenie niekt\u00f3rych zwierz\u0105t z g\u0142\u0119bokiego snu w stan agresji, gdy m\u00f3zg ma zbyt ma\u0142o energii, by podejmowa\u0142 racjonalne decyzje. W\u0142a\u015bciciele r\u00f3wnie\u017c nie mog\u0105 ogranicza\u0107 psu dost\u0119pu do wody.\r\nSpraw\u0105 problematyczn\u0105 dla w\u0142a\u015bcicieli jest r\u00f3wnie\u017c zachowanie psa podczas burzy. Osa staje si\u0119 wtedy bardzo niespokojna, chodzi, nie umie sobie znale\u017a\u0107 miejsca, zdarzy\u0142o si\u0119 wchodzi\u0107 pod \u0142\u00f3\u017ceczko dziecka, do \u0142azienki a nawet do otwartej szafy. W\u0142a\u015bciciel zazwyczaj umieszcza psa na kocyku, w\u0142a\u015bcicielka z kolei stara si\u0119 uspokoi\u0107 j\u0105 poprzez g\u0142askanie i przemawianie do niej. Do wzmocnienia i utrwalenia l\u0119k\u00f3w przyczyni\u0142o si\u0119 zachowanie w\u0142a\u015bcicielki, kt\u00f3re mog\u0142o sprawi\u0107 \u017ce emocja leku ust\u0119powa\u0142a poczuciu ulgi, co z kolei wzmocni\u0142o zachowania l\u0119kowe.\r\nTerapia w tym przypadku na pocz\u0105tku b\u0119dzie polega\u0107 g\u0142\u00f3wnie na polepszeniu samopoczucia psa w trakcie burzy, w dalszej kolejno\u015bci na odwra\u017cliwianiu. Z tym, \u017ce odwra\u017cliwianie nie mo\u017ce przebiega\u0107 w obecnym burzliwym okresie roku, gdy\u017c jest ono przeprowadzane stopniowo, w zwi\u0105zku z czym nie mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107 na to aby w trakcie procesu Osa zosta\u0142a nastawiona na dzia\u0142anie prawdziwego czynnika stresuj\u0105cego. St\u0105d te\u017c prac\u0119 nad odwra\u017cliwianiem zostawili\u015bmy na okres p\u00f3\u017aniejszy \u2013 pa\u017adziernik 2010.<\/p>\r\n Po pierwsze, w trakcie burzy nale\u017cy zapewni\u0107 psu bezpieczn\u0105 przysta\u0144. W praktyce oznacza to pozostawienie otwartych pomieszcze\u0144 do \u0142azienki, pokoju. Pies sam sobie wybierze miejsce, w kt\u00f3rym przeczeka burz\u0119. Osa wybra\u0142a sobie ciemn\u0105 \u0142azienk\u0119.<\/p>\r\n Dodatkowo tez zaproponowa\u0142am w\u0142a\u015bcicielom wizyt\u0119 u lekarza weterynarii, kt\u00f3ry w trakcie trwania burzliwych okres\u00f3w, ewentualnie m\u00f3g\u0142by wprowadzi\u0107 terapi\u0119 farmakologiczn\u0105. W sytuacji l\u0119ku przed burz\u0105 mo\u017ce by\u0107 niezb\u0119dna poprawa nastroju psa, gdy\u017c nastawienie na dzia\u0142anie bod\u017ac\u00f3w l\u0119kowych mo\u017ce permanentnie obni\u017ca\u0107 samopoczucie emocjonalne. Lekiem kt\u00f3ry poprawia nastr\u00f3j, wspomaga uczenie si\u0119 i zapami\u0119tywanie jest clomipramine, kt\u00f3ry blokuje wychwyt zwrotny serotoniny, powoduj\u0105c w ten spos\u00f3b poniesienie nastroju. W czasie kiedy nadci\u0105ga burza skuteczny r\u00f3wnie\u017c jest diazepam, kt\u00f3ry ma za zadanie \u0142agodzi\u0107 prze\u017cywanie l\u0119ku i blokowa\u0107 pami\u0119\u0107 nieprzyjemnych zdarze\u0144. Poniewa\u017c diazepam jest usuwany szybko z organizmu nie wp\u0142ywa negatywnie na realizowany w toku terapii program modyfikacji zachowania. Niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105, i\u017c skutecznym jest podawanie melatoniny, gdy\u017c ten hormon mo\u017ce sprawi\u0107, ze pies stanie si\u0119 bardziej zrelaksowany i mniej przej\u0119ty tym, co dzieje si\u0119 wok\u00f3\u0142. Jednak\u017ce zastosowanie jakichkolwiek \u015brodk\u00f3w farmakologicznych powinno by\u0107 uzgodnione i stosowane \u015bci\u015ble w porozumieniu z lekarzem weterynarii. St\u0105d te\u017c skierowa\u0142am w\u0142a\u015bcicieli na konsultacj\u0119 weterynaryjn\u0105.\r\nJako pomoc w radzeniu sobie ze stanami l\u0119kowymi Osy, g\u0142\u00f3wnie jako cz\u0119\u015b\u0107 programu modyfikacji zachowania zaleci\u0142am w\u0142a\u015bcicielom zastosowanie preparatu D.A.P w postaci dyfuzora wk\u0142adanego do kontaktu. Psie feromony koj\u0105ce, jak sama nazwa wskazuje, dzia\u0142aj\u0105 uspokajaj\u0105co, \u0142agodz\u0105c prze\u017cywany l\u0119k i stres. Zaprzestanie dzia\u0142ania feromon\u00f3w koj\u0105cych jest wa\u017cnym czynnikiem powoduj\u0105cym stres w momencie odsadzenia szczeni\u0105t. Badania wykaza\u0142y, \u017ce uspokajaj\u0105ce w\u0142a\u015bciwo\u015bci tych feromon\u00f3w utrzymuj\u0105 si\u0119 tak\u017ce u doros\u0142ych ps\u00f3w. Poleci\u0142am aby dyfuzor by\u0142 w\u0142\u0105czony do kontaktu przez ca\u0142y okres burzowy.<\/p>\r\n Przeprowadzi\u0142am z klientami kr\u00f3tk\u0105 rozmow\u0119 na temat interakcji pies \u2013 dziecko, w szczeg\u00f3lno\u015bci na temat w\u0142a\u015bciwego podej\u015bcia i kontrolowanej zabawy psa z dzieckiem. Nie mo\u017cna bowiem dopuszcza\u0107 do sytuacji kiedy dziecko narusza przestrze\u0144 psa. Kwestie bezpiecze\u0144stwa s\u0105 tutaj bardzo wa\u017cne \u2013 z reszt\u0105 nie tylko dziecka, ale tak\u017ce odwiedzaj\u0105cych go\u015bci. Przedstawi\u0142am w\u0142a\u015bcicielom progi reakcji Osy, gdy\u017c uzna\u0142am za wa\u017cne aby w\u0142a\u015bciciele zdawali sobie spraw\u0119 jakie bod\u017ace mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do wyst\u0105pienia reakcji agresywnych. Nauczy\u0142am rodzic\u00f3w dostrzega\u0107 sygna\u0142y uspokajaj\u0105ce jakie wysy\u0142a Osa oraz kiedy je wysy\u0142a.<\/p>\r\n Zaproponowany program terapii podzieli\u0142am na kilka etap\u00f3w, po to, aby nie wprowadza\u0107 za wiele rzeczy jednocze\u015bnie cz\u0119\u015bciej motywuj\u0105c w\u0142a\u015bcicieli szybkimi i cz\u0119stymi sukcesami osi\u0105ganymi na ka\u017cdym etapie programu. Dla ka\u017cdego etapu zosta\u0142a utworzona skala czasowa. Wszystkie \u0107wiczenia zosta\u0142y prze\u0107wiczone praktycznie \u2013 przy czym nauka prostych komend by\u0142a najbardziej motywuj\u0105ca dla w\u0142a\u015bcicieli, gdy\u017c wra\u017cenie na nich wywar\u0142y szybkie post\u0119py Osy.<\/p>\r\n W planie terapeutycznym w pierwszej kolejno\u015bci zaproponowa\u0142am:<\/strong>\r\nWizyt\u0119 u lekarza weterynarii celem wykluczenia b\u0105d\u017a zdiagnozowania alergii na kt\u00f3ry\u015b ze sk\u0142adnik\u00f3w pokarmu (ew. w przypadku diagnozy alergii \u2013 dobrania odpowiedniej karmy), oceny og\u00f3lnego stanu zdrowia oraz mo\u017cliwo\u015bci zastosowania pomocy farmakologicznej w zakresie l\u0119ku przed burz\u0105.<\/p>\r\n\r\n
\nOpis problemowego zachowania, jego historia oraz pozosta\u0142e informacje, kt\u00f3re uzyska\u0142am podczas wywiadu z w\u0142a\u015bcicielami:<\/p>\n
\nPoza tym, suczka jest weso\u0142ym psiakiem, lubi go\u015bci, kt\u00f3rzy to po\u015bwi\u0119caj\u0105 jej uwag\u0119. Suka jednak nie pozwala nikomu zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do swojego koca, kt\u00f3ry le\u017cy w przedpokoju. Podobno ka\u017cdy odwiedzaj\u0105cy jest informowany, aby wychodz\u0105c z pokoju nie nadepn\u0105\u0107 na jej kocyk. Od 5 lat kocyk znajduje si\u0119 w tym samym miejscu, w przedpokoju. Jest to miejsce strategiczne na drodze do wszystkich pozosta\u0142ych pomieszcze\u0144 a tak\u017ce wej\u015bcia do domu. W\u0142a\u015bciciele poinformowali mnie, i\u017c problemowe zachowania Osy nie powtarza\u0142y si\u0119 w innych miejscach w domu \u2013 prezentowa\u0142a je jedynie na swoim kocyku.<\/p>\n
\nPodczas wizyty r\u00f3wnie\u017c w\u0142a\u015bciciele zwr\u00f3cili uwag\u0119 na to, \u017ce Osa boi si\u0119 burzy, wtedy cz\u0119sto zachowuje si\u0119 dziwnie, wchodzi pod \u0142\u00f3\u017ceczko Oliwki lub do \u0142azienki i \u017cadn\u0105 si\u0142\u0105 nie da si\u0119 jej stamt\u0105d wyci\u0105gn\u0105\u0107. W\u0142a\u015bcicielka uspokaja ja wtedy czule g\u0142aszcz\u0105c i przemawiaj\u0105c do niej. W\u0142a\u015bciciel natomiast (je\u017celi jest w domu wyprasza j\u0105 na kocyk).<\/p>\n
\nOsa w przesz\u0142o\u015bci przesz\u0142a ostr\u0105 infekcj\u0119 ucha, kt\u00f3ra zosta\u0142a zaleczona. Jednak\u017ce do tej poty nie da si\u0119 dotkn\u0105\u0107 w ucho.
\nOsa jest karmiona jeden raz dziennie zazwyczaj w porach wieczornych. W\u0142a\u015bcicielka przygotowuje dla niej posi\u0142ki i taki posi\u0142ek sk\u0142ada si\u0119 z 1\/3 zmielonego kurczaka, b\u0105d\u017a innego mi\u0119sa, 1\/3 ry\u017cu lub makaronu oraz 1\/3 marchewki. Poza tym dieta psa nie jest uzupe\u0142niana w \u017cadne inne sk\u0142adniki od\u017cywcze, witaminy czy mikroelementy. Woda nie jest dost\u0119pna ca\u0142y czas, gdy\u017c Osa cz\u0119sto ja rozlewa, rozdeptuje, strzepuje z sier\u015bci brody co jak uznali w\u0142a\u015bciciele jest ma\u0142o higieniczne, szczeg\u00f3lnie przy dziecku. Wod\u0119 dostaje par\u0119 razy dziennie przy w\u0142a\u015bcicielach po czym miska odk\u0142adana jest na kuchenny blat.<\/p>\n
\nPomimo, i\u017c w\u0142a\u015bciciele twierdzili, \u017ce Osa (poza dwoma incydentami na kocyku) uwielbia ch\u0142opca, zauwa\u017cy\u0142am, \u017ce w trakcie interakcji pies \u2013 dziecko, pies wykazuje wyra\u017anie znaki zaniepokojenia. Podczas tych interakcji Osa zastosowa\u0142a wiele sygna\u0142\u00f3w uspokajaj\u0105cych. Przeci\u0105ga\u0142a si\u0119, ziewa\u0142a, oblizywa\u0142a nos, drapa\u0142a si\u0119, odwraca\u0142a g\u0142ow\u0119. Ch\u0142opiec podchodzi\u0142 do psa bezpo\u015brednio, wyci\u0105ga\u0142 do niego r\u0119ce, goni\u0142a wok\u00f3\u0142 sto\u0142u, pr\u00f3bowa\u0142a karmi\u0107 chrupkami. Wbrew przekonaniom rodzic\u00f3w pies nie by\u0142 zrelaksowany a zestresowany t\u0105 sytuacj\u0105. Dawa\u0142 wszelkie \u201epsie\u201d sygna\u0142y ku temu, \u017ce sytuacja w jakiej si\u0119 znalaz\u0142 nie by\u0142a dla niego komfortowa. Pr\u00f3by wyj\u015bcia z pokoju, czy schowania si\u0119 w k\u0105t by\u0142y nieskuteczne, gdy\u017c dziecko w\u0119drowa\u0142o za psem.<\/p>\n
\nW trakcie obserwacji zauwa\u017cy\u0142am r\u00f3wnie\u017c, \u017ce pies uporczywie drapie si\u0119.<\/p>\n
\nW pierwszej kolejno\u015bci zajm\u0119 si\u0119 ocena nastroju psa na co dzie\u0144, ocen\u0105 emocji w trakcie wykonywanego zachowania oraz ocen\u0105 wzmocnie\u0144.
\nWa\u017cnym krokiem jest rozpoznanie nastroju emocjonalnego samopoczucia zwierz\u0119cia w normalnych sytuacjach, a wi\u0119c jak dane zwierz\u0119 czuje si\u0119 og\u00f3lnie na co dzie\u0144, poza sytuacjami problemowymi.
\n![\"\"](\"http:\/\/www.wlochata-pasja.com.pl\/plik\/Rys.-1.1.jpg\" "\\"Rys.")
<\/a>
\nJak zaprezentowa\u0142am na rysunku nr 1. nastr\u00f3j Osy mo\u017cna oceni\u0107 jako psa b\u0119d\u0105cego wyra\u017anie zaniepokojonym. Osa wydaje by\u0107 si\u0119 ca\u0142y czas czujna i uwa\u017cna na ch\u0142opca, nawet b\u0119d\u0105c na kocyku \u201eczuwa\u201d.<\/p>\n
\n<\/a>
\nProblemowe zachowanie jest dla Osy nagradzaj\u0105ce. Wzmocnieniem dla niej jest to, \u017ce dziecko oddala si\u0119. Ocena emocji Osy pokazuje, \u017ce do\u015bwiadcza ona emocji ulgi, kt\u00f3ra sama w sobie jest nagradzaj\u0105ca. Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 oceny wzmocnie\u0144 jest rozwa\u017cenie jakie wzmacniaj\u0105ce formy aktywno\u015bci mog\u0105 by\u0107 wykorzystane w programie modyfikacji zachowania. By zmieni\u0107 niepo\u017c\u0105dane zachowanie nie wystarczy po prostu uniemo\u017cliwi\u0107 zwierz\u0119ciu jego wykonywania. Trzeba nauczy\u0107 go zachowania alternatywnego, kt\u00f3re jest w takim samym lub w wi\u0119kszym stopniu nagradzaj\u0105ce. Mo\u017cliwe jest, \u017ce niepo\u017c\u0105dane zachowanie wyst\u0105pi\u0142o poniewa\u017c zwierz\u0119 nie mog\u0142o prezentowa\u0107, wa\u017cnych wrodzonych wzorc\u00f3w zachowania i musia\u0142o zrobi\u0107 co\u015b, co mo\u017ce podtrzyma\u0107 niezb\u0119dny stan zadowolenia. Aby to oceni\u0107 stworz\u0119 w dalszej cz\u0119\u015bci bilans przyjemno\u015bci OSY.<\/p>\n
\n<\/a>
\nPowy\u017cszy bilans przyjemno\u015bci zosta\u0142 sporz\u0105dzony w oparciu o typ rasy terier, gdy\u017c bardzo wa\u017cnym jest podej\u015bcie do danego przypadku bior\u0105c pod uwag\u0119 jego indywidualne wzorce zachowa\u0107 (\u0142a\u0144cuch \u0142owiecki) prezentowane dla danej rasy, ale r\u00f3wnie\u017c \u015bci\u015ble uzale\u017cnione od konkretnego przypadku i jego indywidualnych potrzeb. \u201e(\u2026) r\u00f3\u017cne rasy ps\u00f3w, organizuj\u0105 swoj\u0105 struktur\u0119 socjaln\u0105 na r\u00f3\u017cne sposoby. Co jest wa\u017cne dla jednej rasy, w terminie \u201eregu\u0142 stada\u201d i system\u00f3w komunikacyjnych nie koniecznie musi by\u0107 wa\u017cne dla innej rasy\u201d. \u201dPrawdopodobnie nie ma czego\u015b takiego jak \u201epies\u201d, natomiast powinni\u015bmy definiowa\u0107 ka\u017cd\u0105 ras\u0119 zgodnie z jej wielce indywidualnymi i z\u0142o\u017conymi wzorcami zachowa\u0144\u201d
\nBilans przyjemno\u015bci Osy jest zaburzony praktycznie na ka\u017cdej p\u0142aszczy\u017anie. W przesz\u0142o\u015bci w\u0142a\u015bciciele po\u015bwi\u0119cali psu du\u017co wi\u0119cej czasu, a codziennie spacery trwa\u0142y ponad 2 godziny. Podczas tych spacer\u00f3w Osa mia\u0142a okazj\u0119 eksplorowa\u0107 teren i bawi\u0107 si\u0119 z w\u0142a\u015bcicielami, aportowa\u0107 pi\u0142k\u0119, bawi\u0107 si\u0119 w przeci\u0105ganie zabawki. W chwili obecnej spacery zosta\u0142y drastycznie ograniczone i polegaj\u0105 one jedynie na spacerze na smyczy wok\u00f3\u0142 bloku. \u201eNa poziomie neurologicznym system zabawy dzia\u0142a w ten spos\u00f3b, \u017ce prowadzi do zwi\u0119kszenia poziomu dopaminy w m\u00f3zgu. ZABAWA daje tak\u017ce zwierz\u0119tom okazje do \u0107wiczenia umiej\u0119tno\u015bci polowania i zachowa\u0144 reprodukcyjnych.\u201d Bardzo wa\u017cnym jest dostarczenie Osie tego rodzaju stymulacji w celu podtrzymania dobrego \u201enastroju\u201d.<\/p>\n
\nSuka przebywaj\u0105c na swoim kocyku dosy\u0107 intensywnie \u201epiel\u0119gnowa\u0142a\u201d swoje cia\u0142o. Wylizywa\u0142a \u0142apy, robi\u0142a to dosy\u0107 uporczywie. Mo\u017cliwe, \u017ce u pod\u0142o\u017ca tego zachowania pocz\u0105tkowo le\u017ca\u0142y reakcje alergiczne. Natomiast takie zachowanie samo w sobie jest wewn\u0119trznie nagradzaj\u0105ce. Suka prawdopodobnie wypracowa\u0142a sobie spos\u00f3b alternatywnego zachowania, przynosz\u0105cego satysfakcje i ulg\u0119. W sytuacji niemo\u017cno\u015bci realizacji w\u0142a\u015bciwych dla gatunku lub typu zwierz\u0119cia zachowa\u0144 mog\u0142o doj\u015b\u0107 do wypracowania zachowa\u0144 podtrzymuj\u0105cych nastr\u00f3j jak na przyk\u0142ad piel\u0119gnacja swojego cia\u0142a.<\/p>\n
\nOdpoczynek, sen \u2013 pomimo, i\u017c Osa wiele czasu przebywa na swoim pos\u0142aniu \u2013 nie jest to miejsce w kt\u00f3rym wypoczywa. Wydaje si\u0119 by\u0107 zawsze czujna, a szczeg\u00f3lnie wtedy gdy kto\u015b znajduje si\u0119 na przedpokoju, co z pewno\u015bci\u0105 dzieje si\u0119 bardzo cz\u0119sto z uwagi na fakt, i\u017c jest to miejsce strategiczne s\u0105siaduj\u0105ce z wszystkimi pomieszczeniami. Kocyk nie jest miejscem bezpiecznym i takim gdzie rzeczywi\u015bcie mo\u017ce si\u0119 uda\u0107 w celu wypoczynku. Sytuacj\u0119 pogarsza dziecko, kt\u00f3re naturalnie jest zainteresowane psem w zwi\u0105zku z czym w\u0119dr\u00f3wki w kierunku kocyka zdarzaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto. Czas wypoczynku psa powinien zosta\u0107 zbilansowany a suka powinna mie\u0107 swoje miejsce w domu gdzie nikt nie b\u0119dzie jej przeszkadza\u0142.
\nProblemowe zachowanie Osy to ugryzienie dziecka. W zwi\u0105zku z tym w tym miejscu warto si\u0119 przyjrze\u0107 jakie czynniki wywo\u0142uj\u0105 agresj\u0119 czyli kto, co, dlaczego i w jakich okoliczno\u015bciach. Odpowiedzi na te pytania pozwol\u0105 opracowa\u0107 techniki post\u0119powania, dzi\u0119ki kt\u00f3rym b\u0119dzie mo\u017cliwa modyfikacja niepo\u017c\u0105danego zachowania, czyli ograniczenie i wyeliminowanie agresji.<\/p>\n
\nW przypadku Osy te elementarne czynniki to: dziecko, podej\u015bcie do kocyka, m\u0119\u017cczyzna, burza, dotykanie uszu. Ju\u017c przy dochodzeniu do kocyka Osa nieruchomia\u0142a, chwil\u0119 po tym zaczyna\u0142a warcze\u0107 i klapa\u0107 z\u0119bami (przy czym progi warczenia i k\u0142apania z\u0119bami s\u0105 bardzo do siebie zbli\u017cone -jak zobrazowa\u0142am na rys. 3). W\u0142a\u015bciciel poinformowa\u0142 mnie, \u017ce syn wiele razy wchodzi\u0142 na kocyk psa przed i pomi\u0119dzy zdarzeniami i nic z\u0142ego si\u0119 nie dzia\u0142o. Mo\u017cna by wi\u0119c wysun\u0105\u0107 za\u0142o\u017cenie, \u017ce m\u00f3g\u0142 wyst\u0105pi\u0107 jeszcze jeden czynnik, kt\u00f3ry wraz z pozosta\u0142ymi z\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 na poziom przekraczaj\u0105cy pr\u00f3g ataku. Mo\u017cemy wysnu\u0107 przypuszczenie, \u017ce by\u0142 to dyskomfort jaki odczuwa\u0142 pies w trakcie dotykania go za bol\u0105cym uchem. Czynniki ryzyka oraz progi reakcji zosta\u0142y uj\u0119te na rysunku numer 3. Na rysunku numer 4 natomiast zobrazowane s\u0105 3 czynniki nak\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na siebie i przekraczaj\u0105ce pr\u00f3g wytrzyma\u0142o\u015bci Osy, co w efekcie doprowadza do ataku. Na diagramie postanowi\u0142am uj\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c pozosta\u0142e czynniki ryzyka \u2013 t.j. np.: burz\u0119. Cho\u0107 nie przyczyni\u0142a si\u0119 ona w \u017caden spos\u00f3b do zaistnia\u0142ego incydentu to na rysunku wida\u0107 jak szybko progi zosta\u0142yby przekroczone i jak szybko nast\u0105pi\u0142by atak, gdyby w trakcie burzy podej\u015b\u0107 do kocyka psa. Znaj\u0105c progi reakcji Osy mo\u017cemy post\u0105pi\u0107 w dw\u00f3jnas\u00f3b \u2013 po pierwsze kontrolowa\u0107 problem polegaj\u0105cy na niedopuszczaniu do sytuacji, w kt\u00f3rych mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 zachowanie agresywne. W tym wypadku wydaje si\u0119 to rozwi\u0105zaniem jakie powinni\u015bmy zastosowa\u0107 natychmiast, nie chcemy bowiem aby ataki si\u0119 powt\u00f3rzy\u0142y. Zasugerowa\u0142am w\u0142a\u015bcicielom aby kocyk z przedpokoju przenie\u015bli w inne, spokojniejsze miejsce, takie w kt\u00f3rym pies b\u0119dzie czu\u0142 si\u0119 bezpieczny i takie do kt\u00f3rego dost\u0119pu nie b\u0119dzie mia\u0142o dziecko. Zamiast koca mo\u017cna by wprowadzi\u0107 tzw. kennel klatk\u0119, do kt\u00f3rej pies b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 si\u0119 schowa\u0107. Spokoju psa nie mo\u017ce zak\u0142\u00f3ca\u0107 dziecko tote\u017c proponuj\u0119 rozwi\u0105zanie zainstalowania specjalnych bramek w drzwiach uniemo\u017cliwiaj\u0105cych bezpo\u015bredni dost\u0119p dziecka do psa. Kolejnym krokiem b\u0119dzie wprowadzenie programu odwra\u017cliwiania psa na bod\u017ace, kt\u00f3re powoduj\u0105 dyskomfort a kt\u00f3re na\u0142o\u017cone na siebie mog\u0105 w efekcie prowadzi\u0107 do przekroczenia ostatniego progu reakcji \u2013 ataku. Chodzi mi tutaj szczeg\u00f3lnie o odwra\u017cliwianie na dziecko, m\u0119\u017cczyzn, dotykanie uszu (po ich uprzednim wyleczeniu) czy cho\u0107by d\u017awi\u0119ki burzy.
\n<\/a>
\n<\/a>
\nSzczeg\u00f3lnej uwagi wymaga dieta zwierz\u0119cia. Osa jest karmiona 1 raz dziennie karm\u0105 przygotowana przez w\u0142a\u015bcicieli i jest to 1\/3 kurczak 1\/3 ry\u017c 1\/3 marchewka. Ponadto dieta nie jest uzupe\u0142niana w \u017cadne inne witaminy czy mikroelementy. Bardzo wa\u017cnym jest zapewnienie psu odpowiednio zbilansowanej diety tak aby ten dostawa\u0142 wszystkie potrzebne organizmowi sk\u0142adniki od\u017cywcze \u2013 w odpowiedniej wzgl\u0119dem siebie proporcji. Pierwsz\u0105 rzecz\u0105 jak\u0105 zasugerowa\u0142am w\u0142a\u015bcicielom by\u0142a wizyta u weterynarza w celu wykluczenia alergii pokarmowej, na kt\u00f3ry\u015b ze sk\u0142adnik\u00f3w diety, oraz postawienie diagnozy odno\u015bnie og\u00f3lnego stanu zdrowia zwierz\u0119cia. Dopiero po uzyskanej diagnozie b\u0119dzie mo\u017cna podj\u0105\u0107 decyzje odno\u015bnie najodpowiedniejszej, zbilansowanej karmy. Prawid\u0142owe od\u017cywianie oznacza spo\u017cywanie wszystkich sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, w\u0119glowodan\u00f3w, t\u0142uszcz\u00f3w, protein, minera\u0142\u00f3w, witamin oraz wody we w\u0142a\u015bciwych ilo\u015bciach i proporcjach. Jest ono niezb\u0119dne dla prawid\u0142owego rozwoju i funkcjonowania organizmu, reprodukcji, regeneracji tkanek cia\u0142a a tak\u017ce zwalczania stresu i chor\u00f3b. Rezultatem wizyty okaza\u0142o si\u0119 i\u017c Osa by\u0142a uczulona na laktoz\u0119, kurczaka oraz bia\u0142ko. Dlatego te\u017c psu zosta\u0142a dobrana odpowiednia, zbilansowana karma nie zawieraj\u0105ca powy\u017cszych sk\u0142adnik\u00f3w alergizuj\u0105cych. Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce u pod\u0142o\u017ca zachowa\u0144 agresywnych, mo\u017ce le\u017ce\u0107 brak odpowiedniej diety, gdy\u017c dyskomfort spowodowany z\u0142ym samopoczuciem, reakcjami alergicznymi (w przypadku Osy sw\u0105d) w po\u0142\u0105czeniu z innymi \u201ewyzwalaczami\u201d, mo\u017ce powodowa\u0107 wzmo\u017cony stres u psa a co za tym idzie niebezpiecze\u0144stwo pojawienia si\u0119 zachowa\u0144 problemowych \u2013 w naszym wypadku zachowa\u0144 agresywnych.<\/p>\n
\nSpraw\u0105 problematyczn\u0105 dla w\u0142a\u015bcicieli jest r\u00f3wnie\u017c zachowanie psa podczas burzy. Osa staje si\u0119 wtedy bardzo niespokojna, chodzi, nie umie sobie znale\u017a\u0107 miejsca, zdarzy\u0142o si\u0119 wchodzi\u0107 pod \u0142\u00f3\u017ceczko dziecka, do \u0142azienki a nawet do otwartej szafy. W\u0142a\u015bciciel zazwyczaj umieszcza psa na kocyku, w\u0142a\u015bcicielka z kolei stara si\u0119 uspokoi\u0107 j\u0105 poprzez g\u0142askanie i przemawianie do niej. Do wzmocnienia i utrwalenia l\u0119k\u00f3w przyczyni\u0142o si\u0119 zachowanie w\u0142a\u015bcicielki, kt\u00f3re mog\u0142o sprawi\u0107 \u017ce emocja leku ust\u0119powa\u0142a poczuciu ulgi, co z kolei wzmocni\u0142o zachowania l\u0119kowe.
\nTerapia w tym przypadku na pocz\u0105tku b\u0119dzie polega\u0107 g\u0142\u00f3wnie na polepszeniu samopoczucia psa w trakcie burzy, w dalszej kolejno\u015bci na odwra\u017cliwianiu. Z tym, \u017ce odwra\u017cliwianie nie mo\u017ce przebiega\u0107 w obecnym burzliwym okresie roku, gdy\u017c jest ono przeprowadzane stopniowo, w zwi\u0105zku z czym nie mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107 na to aby w trakcie procesu Osa zosta\u0142a nastawiona na dzia\u0142anie prawdziwego czynnika stresuj\u0105cego. St\u0105d te\u017c prac\u0119 nad odwra\u017cliwianiem zostawili\u015bmy na okres p\u00f3\u017aniejszy \u2013 pa\u017adziernik 2010.<\/p>\n
\nJako pomoc w radzeniu sobie ze stanami l\u0119kowymi Osy, g\u0142\u00f3wnie jako cz\u0119\u015b\u0107 programu modyfikacji zachowania zaleci\u0142am w\u0142a\u015bcicielom zastosowanie preparatu D.A.P w postaci dyfuzora wk\u0142adanego do kontaktu. Psie feromony koj\u0105ce, jak sama nazwa wskazuje, dzia\u0142aj\u0105 uspokajaj\u0105co, \u0142agodz\u0105c prze\u017cywany l\u0119k i stres. Zaprzestanie dzia\u0142ania feromon\u00f3w koj\u0105cych jest wa\u017cnym czynnikiem powoduj\u0105cym stres w momencie odsadzenia szczeni\u0105t. Badania wykaza\u0142y, \u017ce uspokajaj\u0105ce w\u0142a\u015bciwo\u015bci tych feromon\u00f3w utrzymuj\u0105 si\u0119 tak\u017ce u doros\u0142ych ps\u00f3w. Poleci\u0142am aby dyfuzor by\u0142 w\u0142\u0105czony do kontaktu przez ca\u0142y okres burzowy.<\/p>\n
\nWizyt\u0119 u lekarza weterynarii celem wykluczenia b\u0105d\u017a zdiagnozowania alergii na kt\u00f3ry\u015b ze sk\u0142adnik\u00f3w pokarmu (ew. w przypadku diagnozy alergii \u2013 dobrania odpowiedniej karmy), oceny og\u00f3lnego stanu zdrowia oraz mo\u017cliwo\u015bci zastosowania pomocy farmakologicznej w zakresie l\u0119ku przed burz\u0105.<\/p>\n\n
\na)\taportowanie pi\u0142eczki
\nb)\tkontakt socjalny z w\u0142a\u015bcicielami
\nc)\tjedzenie<\/li>\n
\na)\tNa dziecko<\/p>\n<\/a>
\nKontakty w celu om\u00f3wienia rezultat\u00f3w zosta\u0142y przewidziane na kolejne dni: 22.04, 06.05, 20.05, 07.06, 13.12
\nKontakt dnia 22.04. W\u0142a\u015bciciele wprowadzili ka\u017cde z powy\u017cszych. Ju\u017c po pierwszym tygodniu by\u0142o wida\u0107 zmian\u0119 zachowania psa, obni\u017cy\u0142 si\u0119 poziom stresu psa do\u015bwiadczanego za ka\u017cdym razem kiedy kto\u015b zbli\u017ca\u0142 si\u0119 do jego kocyka. Osa sta\u0142a si\u0119 wyra\u017anie spokojniejsza. W trakcie burzy nadal wykazywa\u0142a zaniepokojenie i chowa\u0142a si\u0119 do \u0142azienki. W\u0142a\u015bciciele wyra\u017anie zmotywowani, maj\u0105 nadziej\u0119 na dalsze zmiany w zachowaniu psa.
\nKontakt dnia 06.05. W\u0142a\u015bciciele zatrudnili pet sittera Osa, kt\u00f3ry 3 razy w tygodniu wychodzi z psem na 40 minutowy spacer na d\u0142ugiej smyczy, na kt\u00f3rym du\u017co w\u0119szy. Co drugi dzie\u0144 w\u0142a\u015bciciele na spacerze bawi\u0105 si\u0119 w aport i przeci\u0105ganie zabawki, Osa dostaje Konga na kocyku kiedy wychodz\u0105 z domu oraz kiedy s\u0105 zaj\u0119ci dzieckiem. Karmi\u0105 Os\u0119 w obecno\u015bci Ma\u0107ka. Kontakt z dzieckiem jest kontrolowany, ch\u0142opiec rzuca Osie smaczki. Wida\u0107 popraw\u0119 w stosunku reakcji pies \u2013 dziecko. Pies jest wyra\u017anie bardziej zrelaksowany w obecno\u015bci dziecka. Potrzeby Osy zacz\u0119\u0142y by\u0107 zaspakajane, wylizywanie w\u0142asnego cia\u0142a zosta\u0142o skutecznie przekierowane na konga. Osa wyra\u017aniej mniej si\u0119 drapie.
\nKontakt dnia 20.05. Zmiana karmy okaza\u0142a si\u0119 skuteczna, sw\u0105d znikn\u0105\u0142. W zwi\u0105zku z tym w\u0142a\u015bciciele wprowadzili odwra\u017cliwianie psa na dotyk odnie\u015bli dobre rezultaty – Osa daje si\u0119 pog\u0142aska\u0107 po g\u0142owie. Poniewa\u017c dostaje smaczki na kocyku, sama ch\u0119tnie si\u0119 tam udaje i czeka. Dwa razy w tygodniu Pani sp\u0119dza czas tylko z Osa, czesze j\u0105 wtedy, g\u0142aska. W\u0142a\u015bciciele stwierdzili, \u017ce Osa zacz\u0119\u0142a przypomina\u0107 psa jakim by\u0142a kilka lat temu i sp\u0119dzanie czasu z ni\u0105 jest przyjemne. W trakcie burzy nadal chowa si\u0119 do \u0142azienki ale ju\u017c si\u0119 nie trz\u0119sie.
\nW\u0142a\u015bciciele bardzo zaanga\u017cowali si\u0119 w prace nad zachowaniem Osy. Widz\u0105 pozytywne rezultaty i s\u0105 bardzo zmotywowani. W nast\u0119pnym etapie zajm\u0105 si\u0119 szkoleniem podstawowych komend, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 traktowa\u0107 w formie zabaw. Je\u017celi jak dot\u0105d b\u0119d\u0105 wytrwali to popraw\u0119 zachowania Osy widz\u0119 bardzo pozytywnie. Na samym pocz\u0105tku by\u0142am dosy\u0107 sceptycznie nastawiona szczeg\u00f3lnie odno\u015bnie zmiany systemu kar stosowanego przez w\u0142a\u015bciciela. Jednak\u017ce w\u0142a\u015bcicielom zale\u017ca\u0142o na rozwi\u0105zaniu problemowych sytuacji i nie dopuszczeniu wi\u0119cej do podobnych incydent\u00f3w. Kolejnym etapem przewidzianym na miesi\u0105c pa\u017adziernik jest odwra\u017cliwianie na burz\u0119 \u2013 w tej kwestii jednak trzeba du\u017co wytrwa\u0142o\u015bci i systematycznej pracy, co w zwi\u0105zku z prac\u0105 w\u0142a\u015bcicieli mo\u017ce by\u0107 trudne, jednak\u017ce przy obecnym poziomie motywacji \u2013 wykonalne.
\n\u201eZachowanie zwierz\u0105t, zw\u0142aszcza to, kt\u00f3re stwarza problemy prawie nigdy nie jest proste to wyja\u015bnienia. Trudno\u015b\u0107 spowodowana jest g\u0142\u00f3wnie faktem, \u017ce zachowanie problemowe jest najcz\u0119\u015bciej wypadkow\u0105 wielu czynnik\u00f3w takich jak wrodzone predyspozycje i wzorce zachowa\u0144, oddzia\u0142ywania \u015brodowiska, dotychczasowe do\u015bwiadczenia, stan medyczny, leczenie farmakologiczne czy dieta.\u201d<\/p>\n
\n1.\tNicole Wilde \u201e M\u00f3j pies si\u0119 nie boi. Jak pom\u00f3c psu pokona\u0107 jego l\u0119ki\u201d<\/p>\n
\n1.\thttp:\/\/www.coape.pl\/art_fajerwerki.html<\/p>\n
\n1.\tRobert Falconer-Taylor, \u201eUnderstanding emotionality\u201d<\/p>\n
\n1.\tCOAPE kurs, Modu\u0142 3. Podstawowe systemy emocjonalne zwierz\u0105t towarzysz\u0105cych i ich znaczenie dla nowoczesnej praktyki weterynaryjnej i behawioralnej.<\/p>\n
\n3.\tCOAPE. Modu\u0142 3, Manipulowanie diet\u0105 u ps\u00f3w<\/p>\n
\n5.\tThink Dog! Cz\u0119\u015b\u0107 IV \u2013 Agresja \u2013 jej przyczyny i konsekwencje. Sposoby opanowywania i mo\u017cliwo\u015bci agresji u ps\u00f3w. Uzupe\u0142nienie \u201eAgresja, a progi agresji\u201d Ewelina W\u0142odarczyk<\/p>\n
\n\t\t\t[\/et_pb_row]
\n\t\t[\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<\/a>\r\nJak zaprezentowa\u0142am na rysunku nr 1. nastr\u00f3j Osy mo\u017cna oceni\u0107 jako psa b\u0119d\u0105cego wyra\u017anie zaniepokojonym. Osa wydaje by\u0107 si\u0119 ca\u0142y czas czujna i uwa\u017cna na ch\u0142opca, nawet b\u0119d\u0105c na kocyku \u201eczuwa\u201d.<\/p>\r\n<\/a>\r\nProblemowe zachowanie jest dla Osy nagradzaj\u0105ce. Wzmocnieniem dla niej jest to, \u017ce dziecko oddala si\u0119. Ocena emocji Osy pokazuje, \u017ce do\u015bwiadcza ona emocji ulgi, kt\u00f3ra sama w sobie jest nagradzaj\u0105ca. Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 oceny wzmocnie\u0144 jest rozwa\u017cenie jakie wzmacniaj\u0105ce formy aktywno\u015bci mog\u0105 by\u0107 wykorzystane w programie modyfikacji zachowania. By zmieni\u0107 niepo\u017c\u0105dane zachowanie nie wystarczy po prostu uniemo\u017cliwi\u0107 zwierz\u0119ciu jego wykonywania. Trzeba nauczy\u0107 go zachowania alternatywnego, kt\u00f3re jest w takim samym lub w wi\u0119kszym stopniu nagradzaj\u0105ce. Mo\u017cliwe jest, \u017ce niepo\u017c\u0105dane zachowanie wyst\u0105pi\u0142o poniewa\u017c zwierz\u0119 nie mog\u0142o prezentowa\u0107, wa\u017cnych wrodzonych wzorc\u00f3w zachowania i musia\u0142o zrobi\u0107 co\u015b, co mo\u017ce podtrzyma\u0107 niezb\u0119dny stan zadowolenia. Aby to oceni\u0107 stworz\u0119 w dalszej cz\u0119\u015bci bilans przyjemno\u015bci OSY.<\/p>\r\n<\/a>\r\nPowy\u017cszy bilans przyjemno\u015bci zosta\u0142 sporz\u0105dzony w oparciu o typ rasy terier, gdy\u017c bardzo wa\u017cnym jest podej\u015bcie do danego przypadku bior\u0105c pod uwag\u0119 jego indywidualne wzorce zachowa\u0107 (\u0142a\u0144cuch \u0142owiecki) prezentowane dla danej rasy, ale r\u00f3wnie\u017c \u015bci\u015ble uzale\u017cnione od konkretnego przypadku i jego indywidualnych potrzeb. \u201e(\u2026) r\u00f3\u017cne rasy ps\u00f3w, organizuj\u0105 swoj\u0105 struktur\u0119 socjaln\u0105 na r\u00f3\u017cne sposoby. Co jest wa\u017cne dla jednej rasy, w terminie \u201eregu\u0142 stada\u201d i system\u00f3w komunikacyjnych nie koniecznie musi by\u0107 wa\u017cne dla innej rasy\u201d. \u201dPrawdopodobnie nie ma czego\u015b takiego jak \u201epies\u201d, natomiast powinni\u015bmy definiowa\u0107 ka\u017cd\u0105 ras\u0119 zgodnie z jej wielce indywidualnymi i z\u0142o\u017conymi wzorcami zachowa\u0144\u201d\r\nBilans przyjemno\u015bci Osy jest zaburzony praktycznie na ka\u017cdej p\u0142aszczy\u017anie. W przesz\u0142o\u015bci w\u0142a\u015bciciele po\u015bwi\u0119cali psu du\u017co wi\u0119cej czasu, a codziennie spacery trwa\u0142y ponad 2 godziny. Podczas tych spacer\u00f3w Osa mia\u0142a okazj\u0119 eksplorowa\u0107 teren i bawi\u0107 si\u0119 z w\u0142a\u015bcicielami, aportowa\u0107 pi\u0142k\u0119, bawi\u0107 si\u0119 w przeci\u0105ganie zabawki. W chwili obecnej spacery zosta\u0142y drastycznie ograniczone i polegaj\u0105 one jedynie na spacerze na smyczy wok\u00f3\u0142 bloku. \u201eNa poziomie neurologicznym system zabawy dzia\u0142a w ten spos\u00f3b, \u017ce prowadzi do zwi\u0119kszenia poziomu dopaminy w m\u00f3zgu. ZABAWA daje tak\u017ce zwierz\u0119tom okazje do \u0107wiczenia umiej\u0119tno\u015bci polowania i zachowa\u0144 reprodukcyjnych.\u201d Bardzo wa\u017cnym jest dostarczenie Osie tego rodzaju stymulacji w celu podtrzymania dobrego \u201enastroju\u201d.<\/p>\r\n<\/a>\r\n<\/a>\r\nSzczeg\u00f3lnej uwagi wymaga dieta zwierz\u0119cia. Osa jest karmiona 1 raz dziennie karm\u0105 przygotowana przez w\u0142a\u015bcicieli i jest to 1\/3 kurczak 1\/3 ry\u017c 1\/3 marchewka. Ponadto dieta nie jest uzupe\u0142niana w \u017cadne inne witaminy czy mikroelementy. Bardzo wa\u017cnym jest zapewnienie psu odpowiednio zbilansowanej diety tak aby ten dostawa\u0142 wszystkie potrzebne organizmowi sk\u0142adniki od\u017cywcze \u2013 w odpowiedniej wzgl\u0119dem siebie proporcji. Pierwsz\u0105 rzecz\u0105 jak\u0105 zasugerowa\u0142am w\u0142a\u015bcicielom by\u0142a wizyta u weterynarza w celu wykluczenia alergii pokarmowej, na kt\u00f3ry\u015b ze sk\u0142adnik\u00f3w diety, oraz postawienie diagnozy odno\u015bnie og\u00f3lnego stanu zdrowia zwierz\u0119cia. Dopiero po uzyskanej diagnozie b\u0119dzie mo\u017cna podj\u0105\u0107 decyzje odno\u015bnie najodpowiedniejszej, zbilansowanej karmy. Prawid\u0142owe od\u017cywianie oznacza spo\u017cywanie wszystkich sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, w\u0119glowodan\u00f3w, t\u0142uszcz\u00f3w, protein, minera\u0142\u00f3w, witamin oraz wody we w\u0142a\u015bciwych ilo\u015bciach i proporcjach. Jest ono niezb\u0119dne dla prawid\u0142owego rozwoju i funkcjonowania organizmu, reprodukcji, regeneracji tkanek cia\u0142a a tak\u017ce zwalczania stresu i chor\u00f3b. Rezultatem wizyty okaza\u0142o si\u0119 i\u017c Osa by\u0142a uczulona na laktoz\u0119, kurczaka oraz bia\u0142ko. Dlatego te\u017c psu zosta\u0142a dobrana odpowiednia, zbilansowana karma nie zawieraj\u0105ca powy\u017cszych sk\u0142adnik\u00f3w alergizuj\u0105cych. Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce u pod\u0142o\u017ca zachowa\u0144 agresywnych, mo\u017ce le\u017ce\u0107 brak odpowiedniej diety, gdy\u017c dyskomfort spowodowany z\u0142ym samopoczuciem, reakcjami alergicznymi (w przypadku Osy sw\u0105d) w po\u0142\u0105czeniu z innymi \u201ewyzwalaczami\u201d, mo\u017ce powodowa\u0107 wzmo\u017cony stres u psa a co za tym idzie niebezpiecze\u0144stwo pojawienia si\u0119 zachowa\u0144 problemowych \u2013 w naszym wypadku zachowa\u0144 agresywnych.<\/p>\r\n\r\n\t